مناسبت در بابهاى خمس ، نكاح و قضاء به كار رفته است .
ملكيّت جهيزيه : جهيزيهء فراهم آمده از مال زن ، ملك او است و ديگرى حق تصرف در آن را ندارد مگر با اذن او ، و تصرف بدون اذن موجب ضمان است .
چنانچه زوج مدّعى اذن در تصرف جهيزيه و زوجه منكر آن باشد ، با عدم اقامهء بيّنه ( - - ) بيّنه ) از سوى زوج ، قول زوجه با قسم پذيرفته مىشود .
جهيزيهاى كه دختر از خانهء پدر همراه خود مىبرد ، در صورتى كه شواهد و قراين ، بيانگر تمليك و هبهء آن به دختر باشد ، ملك او است . در غير اين صورت بر ملك پدر باقى خواهد ماند . « 1 »
بر زوج واجب است اثاث مورد نياز زندگى را براى زوجه فراهم كند و تأمين آن بر زن واجب نيست . « 2 »
هرگاه زن و شوهر در ملكيت اثاث منزل با يكديگر اختلاف كنند ، قول اقامه كنندهء بيّنه مقدم مىشود و با عدم وجود بيّنه ، بنابر مشهور اثاث زنانه از آنِ زن و وسايل مردانه از آن مرد و لوازم مشترك ، ميان آن دو تقسيم مىشود . « 3 »
خمس جهيزيه : جهيزيه جزء مئونه ( - - ) مئونه ) به شمار مىرود . بنابر اين ، درآمد حاصل از كسب كه صرف خريد جهيزيه مىشود ، در وقتى كه به طور معمول به تهيّهء آن نياز است ، چنانچه مطابق شأن فرد باشد ، خمس ندارد .
همچنين به قول بسيارى از معاصران ، كسى كه توان ندارد جهيزيه را يك جا تهيه كند ، در صورتى كه هر سال از منافع همان سال ، مقدارى از آن را بخرد و كنار بگذارد ، خمس به آن تعلق نمىگيرد .
برخى ، در فرض ياد شده پرداخت خمس را واجب دانستهاند . « 4 »
جيب
جَيْب : جيب / گريبان ( - - ) گريبان ) .
جيب به معناى نخست ، كسيه مانندى است كه معمولا به لايهء درونى لباس ، دوخته و بعضى اشياى شخصى در آن نگهدارى مىشود و در فارسى به كسر
هامش
( 1 ) مهذّبالاحكام 25 / 192 .
( 2 ) الفقه على المذاهب الخمسة 2 / 356 .
( 3 ) جواهر الكلام 40 / 493 - 494 .
( 4 ) توضيح المسائل مراجع 2 / 21 - 22 ؛ تحرير الوسيلة 1 / 359 .