به صورت شرط ضمن عقد تحقق مىيابد .
توافق ابتدايى يا صرف ابراز تمايل و وعدهء انجام دادن كارى است بدون انشاء تعهّد و التزام و پذيرش مسئوليت نسبت به آن ، و يا با التزام و تعهّد دو طرف به انجام دادن كار همراه است .
توافق ابتدايى نوع اوّل ، الزامآور نيست و نوع دوم مورد بحث است كه آيا اين نوع التزامات و تعهّدات ابتدايى الزامآور است تا وفاى به آن لازم و در صورت امتناع ، از ناحيهء حاكم اجبار بر آن واجب باشد يا الزامآور نيست ؟ ( - - ) بيعانه )
توافقى كه به صورت عقد انشاء شده لازم الوفاء است . البته اگر عقد جايز باشد ، فسخ آن نيز جايز است و با فسخ ، وفا لازم نخواهد بود . اين حكم در شرايط ضمن عقد نيز جارى است .
توافق به معناى دوم از اصطلاحات علم حساب مىباشد كه از آن به مناسبت در باب ارث ياد شده است . توافق در اعداد عبارت است از اينكه دو عدد غير قابل قسمت بر يكديگر بر عدد سومى قابل قسمت باشند ، مانند عدد هشت و بيست .
توالى
- - ) موالات
توانايى
- - ) قدرت
توبه
توبه : پشيمانى و بازگشت از گناه همراه با تصميم بر ترك آن .
حقيقت توبه بازگشت گناهكار به سوى خداوند كريم و غفور است كه با ندامت از گناه و تصميم بر عدم ارتكاب مجدّد آن تحقق مىيابد . برخى ، عزم بر ترك را در تحقق توبه معتبر ندانستهاند . « 1 » توبه امرى قلبى و درونى است ؛ ازاينرو ، لازم نيست به زبان آورده شود . « 2 »
تفاوت توبه با استغفار آن است كه استغفار ، طلب غفران و آمرزش از خداوند است ؛ درحالىكه توبه بازگشت به سوى پروردگار ، توأم با پشيمانى از معصيت انجام گرفته مىباشد . آيهء شريفهء
« وَ أَنِ اسْتَغْفِرُوا رَبَّكُمْ ثُمَّ تُوبُوا إِلَيْهِ »
« 3 » به تفاوت آن دو اشاره دارد . البتّه در اينكه قوام استغفار به توبه است يا نه اختلاف است « 4 » ( - - ) استغفار ) . از اين عنوان به مناسبت در بابهاى طهارت ، صلات ، حج نكاح و حدود سخن رفته است .
هامش
( 1 ) . جواهر الكلام 41 / 109 و 114
( 2 ) . 111 ؛ العروة الوثقى 1 / 370
( 3 ) . هود / 3
( 4 ) . جواهر الكلام 33 / 163 ؛ كتاب الطهارة ( شيخ انصارى ) ( ق ) 2 / 413