بيش از يك درهم ( - - ) درهم ) باشد در صورتى كه در حرم ( - - ) حرم ) پيدا كند واجب است يك سال تعريف نمايد . اگر صاحبش پيدا شد به او دهد و گرنه از طرف او صدقه بدهد يا به عنوان امانت نزد خود نگه دارد و نمىتواند آن را تملّك كند .
در صورتى كه در بيرون حرم پيدا كند ، اگر از چيزهاى ماندنى است ، مانند لباس و كالا بايد يك سال آن را تعريف نمايد ، سپس مخيّر است بين تملّك با ضمان ، صدقه دادن از طرف صاحبش و نگهدارى به عنوان امانت بدون ضمان . و اگر از چيزهاى فاسد شدنى است ، مانند غذا مىتواند قيمت آن را بر ذمّه بگيرد و از آن استفاده كند « 4 » و پس از آن تعريف نمايد . « 5 »
به مشهور نسبت داده شده كه تعريف لقطه در هفتهء اوّل ، هر روز بايد صورت گيرد ، سپس تا پايان ماه اوّل هر هفته يك بار و پس از آن تا پايان سال هر ماه يك بار ؛ ليكن بنا به تصريح بسيارى از متأخّران ، مقدار و كيفيّت تعريف به مدّت يك سال ، عرفى است . « 6 » محل تعريف نيز بايد اماكنى كه محل اجتماع مردم است ، مانند بازار و مسجد باشد . البتّه به دليل مكروه بودن اين عمل در داخل مسجد ، در مسجد هنگام ورود و خروج نمازگزاران مىتواند محل تعريف باشد . « 7 » به تصريح برخى از معاصران تعريف با وسائل ارتباط جمعى ، مانند روزنامه ، راديو و تلويزيون نيز صدق مىكند . « 8 »
تعريف به معناى دوم در باب شهادات آمده است .
شهادت نابينا نسبت به عقود ( - - ) عقد ) و ايقاعات ( - - ) ايقاع ) پذيرفته است و نيز شهادت وى بر كسى كه عقد يا ايقاع از او صادر شده ، به استناد تعريف دو مرد عادل پذيرفته خواهد بود و به قول مشهور در صورت نبود دو معرّف اگر با شنيدن صدا و ساير قراين ، عاقد را بشناسد ، شهادتش پذيرفته مىشود . « 9 »
تعريف به مفهوم سوم در باب حج آمده است .
به قول مشهور ، بر حاجى مستحب است قربانى ( - - ) قربانى ) حج را در شام روز عرفه در عرفات حاضر كند . ظاهر كلام برخى نيز وجوب آن است . البتّه خبر دادن فروشندهء قربانى به تعريف آن در شام عرفه كفايت مىكند . « 10 »
هامش
( 4 ) . جواهر الكلام 38 / 278 - 300
( 5 ) . مهذب الاحكام 23 / 329
( 6 ) . جواهر الكلام 38 / 360 ؛ مهذب الاحكام 23 / 330 ؛ تحرير الوسيلة 2 / 227
( 7 ) . جواهر الكلام 38 / 363 - 365
( 8 ) . مهذب الاحكام 23 / 326
( 9 ) . جواهر الكلام 41 / 150 - 152
( 10 ) . جواهر الكلام 19 / 153 - 154 ؛ الحدائق الناضرة 17 / 111