اصل عدم تذكيه : از قواعد مشهور فقهى كه در باب صيد و ذباحه مطرح شده ، اصل عدم تذكيه هنگام شك در تذكيه است . منشأ شك در تذكيه يا شبههء موضوعى ( - - ) شبههء موضوعى ) است و يا شبههء حكمى ( - - ) شبههء حكمى ) . شك در تذكيه از نوع اوّل ، يا به جهت شك در قابليت حيوان براى تذكيه است و يا به جهت شك در تحقّق شرايط تذكيه .
اصل عدم تذكيه در فرض دوم جارى و جريان آن در فرض اوّل محل اختلاف است .
شك در تذكيه از نوع دوم نيز يا به جهت عدم آگاهى از قابليت حيوان براى تذكيه است و يا به جهت شك در شرطيت چيزى در تحقّق تذكيه .
جريان اصل عدم تذكيه در موارد شبههء حكمى مورد اختلاف است . البتّه برخى بر قابليت هر حيوان براى تذكيه - جز آنچه عدم قابليت آن به دليل ثابت شده است - ادّعاى اجماع كردهاند ؛ بنابر اين در فرض شك در قابليت - چه در شبههء موضوعى و چه در شبههء حكمى - حكم به قابليت مىشود و نيازى به اجراى اصل حلّيت و طهارت نيست .
بحث ديگر مطرح در اينجا اين است كه آيا مفاد اصل عدم تذكيه تنها حرمت خوردن گوشت حيوان و عدم صحّت نماز با آن است يا نجاست نيز مىباشد ؟ مشهور قول دوم است . « 8 »
تذلّل
- - ) خضوع
تراخى
تراخى : امتداد زمانى انجام دادن عمل .
هرگاه ظرف امتثال عملى مانند نماز برحسب زمان امتداد داشته باشد ، تأخير عمل از اوّل وقت امكان امتثال آن
هامش
( 8 ) . فوائد الاصول 3 / 380 - 385 ؛ الحاشية على الكفاية ( بروجردى ) 2 / 242 - 243 ؛ حقايق الاصول 2 / 256 - 261 ؛ مصباح الاصول 2 / 310 - 315 و 3 / 116 - 118 ؛ تهذيب الاصول ( سبزوارى ) 2 / 180 - 185 .