رمضان بر بيهوش واجب نيست . « 11 » برخى گفتهاند : اگر قبل از بيهوشى نيّت روزه نداشته است قضا بر او واجب مىشود . « 12 »
زكات : اخراج زكات فطره بر كسى كه هنگام غروب شب عيد بيهوش بوده واجب نيست . « 13 »
حج : اگر حاجى پس از نيّت وقوف در عرفات يا مشعر و تحقّق وقوف هرچند به اندك زمانى ، بيهوش گردد وقوف و حجش صحيح است ؛ « 14 » ليكن اگر بيهوشى قبل از وقوف بوده و همهء زمان وقوف را دربر گرفته باشد در صورتى كه موجب فوت وقوف در هر دو موقف ( عرفات و مشعر ) گردد ، حجش باطل است « 15 » و اگر موجب فوت يكى از دو وقوف گردد ، چنانچه مشعر را درك كرده باشد حجش صحيح است . همچنين بنابر قول مشهور اگر عرفه را درك كرده باشد . « 16 »
عقود جايز : فسخ عقد جايز مانند وديعه ( - - ) وديعه ) ، وكالت ( - - ) وكالت ) و مضاربه ( - - ) مضاربه ) بر خلاف عقد لازم ، بدون سبب جايز است . پيش از اين گفته شد كه عقل ، شرط صحّت همهء عقود و ايقاعات است ؛ ليكن در خصوص عقود جايز علاوه بر شرط صحّت بودن ، شرط استمرار و باطل نشدن آنها نيز مىباشد .
بنابراين عقد وكالت با خروج موكّل يا وكيل از اهليّت تكليف ، باطل مىگردد . « 17 » همچنين عقد وديعه « 18 » و مضاربه . « 19 »
هامش
( 11 ) . الحدائق الناضرة 13 / 296 ؛ جواهر الكلام 17 / 12 - 13 ؛ مستمسك العروة 8 / 482
( 12 ) . المقنعة / 352 و الخلاف 2 / 198
( 13 ) . جواهر الكلام 15 / 485
( 14 ) . 19 / 68
( 15 ) . 85
( 16 ) . 86 ؛ مسالك الافهام 2 / 287
( 17 ) . شرائع الإسلام 2 / 426 ؛ جواهر الكلام 27 / 362 و 22 / 325
( 18 ) . شرائع الإسلام 2 / 402 ؛ مسالك الافهام 5 / 84
( 19 ) . جواهر الكلام 26 / 355 .