ديات : از بين بردن حسّ بويايى كسى از هر دو مجراى بينى موجب ثبوت ديهء كامل ( - - ) ديه ) و از يك مجرا موجب ثبوت نصف ديه است . در صورت پيدايى اختلاف ميان جنايتكار و آنكه جنايت بر او وارد شده در از بين رفتن حسّ بويايى ، به چيزهايى كه بوى تند يا خوش دارند ، - بدون آنكه مجنىّ عليه متوجّه گردد - آزمايش مىشود و چنانچه به آزمايش نيز مشخّص نشد ، چون از موارد لوث ( - - ) لوث ) به شمار مىرود با قسامه ( - - ) قسامه ) به نفع آسيب ديده حكم مىشود . « 2 »
اگر حسّ بويايى مجنىّ عليه پس از گرفتن ديه بازگردد در صورتى كه بازگشت آن نشانهء از بين نرفتن حسّ بويايى بر اثر جنايت باشد جانى مىتواند ديه را پس بگيرد و مورد از موارد پرداخت ارش ( - - ) ارش ) خواهد بود . « 3 »
از ديگر موارد ارش ، موردى است كه اهل خبره ( - - ) اهل خبره ) به بازگشت بويايى در زمان معيّن حكم كند و در آن مدّت بويايى بازگردد . البتّه اگر مجنىّ عليه پيش از مدّت تعيين شده بميرد ديه بر جانى مستقر خواهد شد . « 4 »
قطع بينى كه منجرّ به از بين رفتن حسّ بويايى گردد دو ديه دارد : ديهء بينى ( - - ) بينى ) و ديهء حسّ بويايى . « 5 » ( - - ) بو )
بوييدن
- - ) بو
به
به : ميوهء معروف .
از آن به مناسبت در بابهاى حج ، نكاح و اطعمه و اشربه سخن رفته است .
استشمام و خوردن ميوههاى خوشبو همچون به در حال احرام جايز است ؛ هرچند بهتر است از استشمام آن پرهيز شود . « 1 »
موارد زير مستحب است : خوردن به براى زن حامله « 2 » و نيز براى شوهر قبل از آميزش ، چه آنكه موجب زيبا رويى و خوش طبعى مولود مىشود ؛ « 3 » برگزيدن
هامش
( 2 ) . 43 / 309 - 310
( 3 ) . مبانى تكملة المنهاج 2 / 361
4 و 5 . جواهر الكلام 43 / 311 .
1 . جواهر الكلام 18 / 327 - 328 ؛ كلمة التقوى 3 / 324
2 . جامع عباسى / 304
3 . وسائل الشيعة 21 / 402