انضاض پس از فسخ مضاربه : در صورتى كه قبل از انضاض مال ، مضاربه توسط عامل يا مالك فسخ گردد ، در جواز انضاض توسط عامل بدون رضايت مالك و در وجوب انضاض توسط عامل با درخواست و الزام مالك - خواه سودى حاصل شده باشد يا نه - اختلاف است . « 4 »
انضاض پس از مرگ عامل يا مالك : در صورتى كه عامل قبل از انضاض مال مضاربهاى بميرد ، اگر مالك اجازه دهد ، انضاض توسط وارث او انجام مىگيرد و گرنه ، حاكم شخص امينى را براى انضاض تعيين مىكند ، ولى اگر مالك قبل از انضاض بميرد ، انضاض عامل بدون اذن وارث او ، جايز نيست ، مگر در صورت اميد به حصول سود با انضاض كه محل اختلاف است . همچنين در اين كه آيا وارث مىتواند عامل را ملزم به انضاض مال كند يا نه ، محل بحث است . « 5 »
در جواز پرداخت زكات مال مضاربهاى توسط عامل قبل از انضاض و تقسيم ، اختلاف است . « 6 »
انعام ثلاثه
انعام ثلاثه : شتر ، گاو و گوسفند .
از آن به مناسبت در بابهاى زكات ، حج ، نكاح ، صيد و ذباحه و اطعمه و اشربه سخن رفته است .
زكات : از موارد وجوب زكات ( - - ) زكات ) ، انعام ثلاثه است . « 1 » در تعلّق زكات به آنها چهار چيز شرط است :
1 . رسيدن به حدّ نصاب ( - - ) نصاب ) .
2 . چريدن ؛ بدين معنا كه قوت آنها از چريدن در بيابان و مراتع عمومى تأمين شود ، نه از ملك مالك آنها ( - - ) سائمه ) .
3 . عامل نبودن گاو و شتر ؛ بدين معنا كه در طول سال به كار گرفته نشوند .
4 . سپرى شدن يازده ماه قمرى و داخل شدن در ماه دوازدهم از زمان مالكيت آنها . « 2 »
حج : هدى ( - - ) هدى ) و قربانى ، بايد از انعام ثلاثه باشد . « 3 » در حج قران
هامش
( 4 ) جواهر الكلام 26 / 388 - 390 .
( 5 ) 355 - 356 .
( 6 ) 15 / 286 .
1 العروة الوثقى 2 / 272 .
2 273 و 278 و 279 .
3 جواهر الكلام 19 / 135 .