تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى) — صفحة 639

مساهمون:

ص٦٣٩
خواندن آن بعد از نماز صبح روز جمعه « 2 » و قرائت آن در نمازهاى نافله « 3 » به ويژه در ركعت اول نماز زيارت « 4 » ( - - ) نماز زيارت ) ، در ركعت دوم نماز استخاره « 5 » ( - - ) نماز استخاره ) و در ركعت دوم نماز براى امام هادى عليه السّلام « 6 » ، مستحب است . گفتن « لا بشىء من آلائك ربّ اكذّب » بعد از خواندن « فبأى آلاء ربّكما تكذّبان » در اين سوره ، استحباب دارد . « 7 »

الزام ؛ قاعده

- - ) قاعدهء الزام

الغاء خصوصيّت

الغاء خصوصيّت [ - الغاء فارق ] : حذف ويژگىهاى غير مؤثّر در حكم . الغاى خصوصيّت ، حذف اوصاف و ويژگىهايى است كه در دليل حكم ، همراه با موضوع است ، امّا نزد عرف دخالتى در ثبوت آن حكم براى آن موضوع ندارد و نتيجهء آن ، شمول حكم به مواردى است كه فاقد آن اوصاف است . براى مثال ، آيهء
« وَ الَّذِينَ يَرْمُونَ الْمُحْصَناتِ ثُمَّ لَمْ يَأْتُوا بِأَرْبَعَةِ شُهَداءَ فَاجْلِدُوهُمْ ثَمانِينَ جَلْدَةً »
« 1 » حدّ قذف كنندهء ( - - ) قذف ) زنان محصن ( - - ) احصان ) را بيان مىكند و نسبت به قذف كنندهء مردان محصن ساكت است ، امّا با الغاى خصوصيّت زن بودن ، حدّ ( - - ) حدود ) ياد شده نسبت به قذف كنندهء مردان نيز جارى مىشود . تفاوت الغاى خصوصيّت با تنقيح مناط : گروهى از اصوليان اين دو را يكى دانسته‌اند ، ليكن برخى بين آن دو تفاوت قائل شده و گفته‌اند : تنقيح مناط ، به دست آوردن ملاك و علت حكم با حذف علت‌هاى محتمل ، و در نتيجه ، تعميم موضوع است ( - - ) تنقيح مناط ) ، امّا الغاى خصوصيّت ، حذف ويژگىهاى مورد نصّ است ؛ هر چند احتمال علت بودن محذوف نرود . از اين رو ، در الغاى
هامش
( 2 ) مصباح المتهجد / 284 و وسائل الشيعة 7 / 408 . ( 3 ) كشف الغطاء 3 / 478 . ( 4 ) المهذّب 1 / 152 . ( 5 ) وسائل الشيعة 8 / 63 . ( 6 ) 185 . ( 7 ) كشف الغطاء 3 / 476 . 1 نور / 4 .
فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى) — صفحة 639 | موسسه دائرة المعارف فقه اسلامى بر مذهب اهل بيت ( ع ) / السيد محمود الهاشمي الشاهرودي