شش يا هفت سالگى « 10 » و ياد گرفتن احكام تجارت پيش از اقدام به آن « 11 » و زبان عربى « 12 » مستحب است .
4 . مكروه : ياد دادن و ياد گرفتن علومى مانند علم اشعار ، انساب و حوادث گذشته كه دانستن يا ندانستن آنها سود و زيانى ندارد ، مكروه است ، امّا ياد گرفتن اين علوم براى كسب درآمد حلال ، مباح است . « 13 »
5 . مباح : ياد دادن و ياد گرفتن علومى مانند رياضيّات ، پزشكى ، كشاورزى كه شريعت از آنها نهى نكرده و انسان در زندگى فردى و اجتماعى بدان نيازمند است ، مباح است . « 14 »
احكام : گوشت حيوان شكار شده به وسيلهء سگى كه بدين منظور آموزش ديده ، حلال است . « 15 »
گرفتن مزد براى ياد دادن علوم واجب جايز نيست و براى ياد دادن علوم مستحب جايز است . « 16 » همچنين گرفتن و دادن مزد براى ياد دادن و ياد گرفتن علوم حرام ، باطل و حرام است . « 17 » نيز ياد دادن قرآن به شرط گرفتن مزد ، مكروه است . « 18 » مهريه قرار دادن آموزش علوم مباح مانند ياد دادن قرآن و آموختن صنعتى جايز است . « 19 »
آموزگار اگر دانشآموز را براى ياد دادن بزند و دانشآموز بر اثر آن آسيبى ببيند يا بميرد ، ضامن است . « 20 »
آداب : شايسته است آموزگار در ياد دادن و تأديب دانشآموزان برابرى و مساوات را رعايت كند و برخى را بر برخى برترى ندهد . « 21 »
هامش
( 10 ) وسائل الشيعة 4 / 18 - 21 و المبسوط 1 / 71 .
( 11 ) جواهر الكلام 22 / 450 .
( 12 ) وسائل الشيعة 17 / 327 .
( 13 ) 327 و بحار الانوار 1 / 219 .
( 14 ) فقه الرضا / 301 و العروة الوثقى 2 / 308 .
( 15 ) جواهر الكلام 36 / 18 - 19 .
( 16 ) العروة الوثقى 2 / 620 - 621 .
( 17 ) جواهر الكلام 22 / 25 .
( 18 ) جامع المقاصد 7 / 178 .
( 19 ) جواهر الكلام 31 / 32 .
( 20 ) المبسوط 7 / 172 و مجمع المسائل 3 / 267 .
( 21 ) النهاية ( شيخ طوسى ) / 367 .