انجام دهد ؟ اگر عذرش به خاطر ضيق بودن منى باشد ، شرعا منى توسعه پيدا كرده و شامل وادى محسر نيز مىشود ، و او مىتواند در وادى قربانى كند نه در خارج از آن . البته در صورتى كه در وادى هم امكان نداشت ، جايز است كه در مكه قربانى نمايد ، و اگر عذرش از اين جهت باشد كه نگذارند در منى قربانى نمايد و قربانگاه را در خارج از منى تعيين كرده باشند ، در اين صورت اگر از ذبح كردن در منى تا آخر ذى الحجّه نااميد شود ، جايز است كه در خارج از منى ذبح كند و اگر بداند كه در ايام تشريق و يا تا آخر ذى حجه براى ذبح در منى قدرت پيدا مىكند ، واجب است كه ذبح را تأخير انداخته و در منى قربانى كند .
مسأله 466 - اگر عمدا قربانى را در روز عيد ترك و بقيه واجبات حج از قبيل حلق و يا تقصير و طواف را انجام دهد ، در صورتى كه ترك قربانى را ادامه دهد ، حجش باطل است ، و اگر قبل از انقضاء وقت تدارك كرده و قربانى نمايد ، حجش صحيح است ، ولى واجب است كه طواف را اعاده كند ، و اما اعاده نكردن حلق و يا تقصير خالى از قوت نيست ، گرچه احتياط آن است كه اعاده شود ، و اگر از روى فراموشى و يا ندانستن مسأله ، قربانى را ترك كند و بعد يادش بيايد ، واجب است كه ذبح و يا نحر نمايد و لو اين كه در آخر ذى الحجّه متوجه شود و در اين حالت طواف و عمل بعد از طواف هم واجب نيست كه اعاده شود .
مسأله 467 - واجب است كه قربانى يا شتر باشد و يا گاو و يا گوسفند . اگر شتر باشد بايد پنج سال را تمام كرده و داخل شش
مناسك حج (فارسى) — صفحة 192
مساهمون: الشيخ محمد إسحاق الفياض
ص١٩٢