جالب اين كه ابن جوزى اين روايت را در زمره روايتهاى جعلى از دو طريق آورده و گفته است : « هر دو طريق نقل روايت به محمّد بن زياد مىرسد كه احمد بن حنبل درباره او گفته است :
محمّد بن زياد دروغگو و بسيار پليد بود و جعل حديث مىكرد .
يحيى درباره او گفته است : او دروغگويى پليد است .
سعد و دارقطنى درباره او گفتهاند : او دروغگو است .
بخارى ، نسائى ، فلاس و ابوحاتم درباره او گفتهاند : روايت او متروك است .
ابن حبّان گفته است : محمّد بن زياد روايت را بر افراد مورد اعتماد مىبست و آوردن نام او مگر براى طعن و بدگويى به او روا نيست » . « 1 » بنابراين ، علت اين كه ترمذى گفت : « او جدّاً ضعيف است » روشن مىشود .
البته او تمام حقيقت را نگفته است و آلوسى كار بسيار درستى انجام داده است كه به اين روايتها دليل نياورده و آن چه آورده از دهلوى بهتر است .
از اين رو ، از دهلوى بسيار بايد شگفتزده شد كه چگونه به
هامش
( 1 ) . موضوعات : 2 / 332 - 333 .