جدل حق : استفاده از حجّت معتبر
خداوند از « جدال باطل » به « جدال عارى از برهان » تعبير كرده و مىفرمايد :
« إِنَّ الَّذينَ يُجادِلُونَ في آياتِ اللَّهِ بِغَيْرِ سُلْطانٍ أَتاهُمْ إِنْ في صُدُورِهِمْ إِلّا كِبْرٌ ما هُمْ بِبالِغيهِ » ؛ « 1 »
آنان كه در آيات خدا بدون دليل و برهانى كه براى آنها آمده باشد ، ستيزه جويى مىكنند جز تكبّر ، چيزى در دل ندارند كه به خواسته دل خود نخواهند رسيد .
در اين آيه كلمه « سلطان » به معناى « حجّت » است ؛ چرا كه حجّت ، دلها را به سيطره و تسلّط خود وامىدارد . « 2 » از آن چه گذشت ، روشن مىشود كه « جدال حق » به معناى « جدال برهانى » است .
اما بايد گفت كه « برهان » تنها در صورتى دلها را تسخير مىكند كه به تعبير قرآن كريم « بِالَّتي هِيَ أَحْسَنُ » ؛ « 3 » « به بهترين روش » انجام شود ؛ به همين جهت است كه خداوند ، استفاده از نيكوترين روش را
هامش
( 1 ) . سوره غافر : آيه 56 .
( 2 ) . ر . ك : المفردات فى غريب القرآن : 244 ، مادّة « سلط » .
( 3 ) . سوره نحل : آيه 125 .