همين زمينه فرموده است : به سنّت من و سنّت خلفاى راشدين و هدايت يافته ، تمسّك جوييد » . « 1 » اين مدافعان عثمان در پاسخ به روايتى كه از عبداللَّه بن عمر نقل كردهاند ، به استدلال ابن حجر استناد كردهاند ، آن جا كه مىگويد :
« احتمال دارد كه عبداللَّه بن عمر اين جمله را از روى انكار گفته باشد . همچنين احتمال دارد كه مقصود او اين بوده كه اذان سوّم در زمان رسول خدا صلى اللَّه عليه وآله وجود نداشته و هر آن چه در زمان ايشان وجود نداشته ، بدعت است ؛ اما برخى بدعتها نيكو و برخى ديگر ناپسند هستند » . « 2 »
توجيهِ توجيهگران در بوته نقد
آن چه گذشت ديدگاههاى علماى اهل سنّت براى توجيه اقدام عثمان بود كه اينك به نقد آن مىپردازيم .
* مورد اول و دوم ، ارزش توجيه كردن را ندارد و هيچ كس به آنها ارزشى قائل نمىشود .
* اما مورد سوم ، چند موضوع را در بر مىگيرد .
هامش
( 1 ) . تحفة الأحوذى : 3 / 40
( 2 ) . فتح البارى : 2 / 501