بردهاى حبشى باشد ، از او اطاعت كنيد ؛ زيرا احاديث صحيحى نقل شده كه پيامبر خدا صلى اللَّه عليه وآله فرمود :
الأئمّة من قريش ؛ « 1 »
امامان از قريش هستند .
آن چه در اين زمينه آمد ، قابل بررسى و نقد است ؛ چرا كه ديدگاه خطابى قابل قبول نيست ؛ زيرا آن ، حمل بىدليلِ حديث مذكور بر معنايى ديگر است . از اين گذشته گفتيم كه علما ، ولايت بردگان را نمىپذيرند .
ديدگاههاى ابن عربى و ابن حجر « 2 » نوعى فرمان دادن به تقيه است با وجود تصريح قرآن و سنّت به تقيّه ، علماى اهل تسنّن ، شيعه اماميه را براى پايبندى به آن ، سرزنش مىكنند . ولى خود در عمل ، تقيه را اجرا مىكنند .
بنابراين - و با چشم پوشى از آن چه گذشت - معناى حديث چنين است :
اگر فرمانروايان ستمكار ، افراد نااهلى را به عنوان امير شما برگزينند و مخالفت شما با آنان ، زيانى بزرگ برايتان داشته باشد ، بايد گوش به فرمان آنها باشيد و از آنها اطاعت كنيد .
هامش
( 1 ) . تحفة الأحوذى : 7 / 366
( 2 ) . فتح البارى : 13 / 153