چكيده كتاب
اينك آنچه كه در بخشهاى مختلف اين كتاب مطرح و بررسى شد ، در چند مطلب ارائه مىگردد :
مطلب يكم : اقامه و برگزارى مراسم عاشورا در حدود شرع ؛ يعنى حفظ و نگهدارى حقوق اهل بيت عليهم السلام ، همان حقّى كه بنواميّه آن را پامال نمودند . پس بايد بفهميم كه ارزش برپايى مراسم سيّدالشهداء عليه السلام چه اندازه است .
مطلب دوم : جريان شهادت سيّدالشهداء عليه السلام از دو راه به معاويه مىانجامد :
1 . معاويه پسرش يزيد را بر مردم مسلّط كرد و همهء آنهايى كه با يزيد بيعت كردند و همكارى نمودند ، در تمام كارهاى خِلاف او شريك هستند ؛
2 . با توجه به تحقيقات انجام يافته از مجموع داستانها و جريانهايى كه از مدينه آغاز و تا حركت امام حسين عليه السلام به مكّه و رسيدن به عراق و كربلا و تا روز عاشورا كه به پايان رسيد ، حكايت از طرح و نقشهاى دارد كه جز معاويه نمىتواند آن را طرح كند . البتّه در اين ميان ، يزيد اجراكنندهء اين نقشه بوده و در واقع به وصيت پدرش عمل كرده است .
اين نكتهاى ارزنده و قابل تأمّل است . اگر چه باور اين نكته براى كسانى كه پيشتر نشنيدهاند سخت است ، امّا بايد روى اين جهت تأمّل بيشترى كرد و مطالب ارائه شده را بيشتر بررسى نمود .
مطلب سوم : برخى از مردم كوفه كه در به شهادت رساندن سيّدالشهداء با يزيد همكارى كردهاند ، شيعه نبودهاند ؛ بلكه كسانى كه به طور مستقيم در شهادت سيّدالشهداء عليه السلام نقش داشتهاند - با آن خصوصياتى كه گفتيم و شواهدى كه بر وجود پيروان بنواميّه و آل ابى سفيان در آن بخش اقامه كرديم - همگىشان يا اهل شام بودهاند و يا از غير شيعيان . پس كسانى كه متصدى اين جنايت بودهاند و به اجراى اين