از انواع ديگر سوگوارى ، نوحهسرايى ، پيراهن چاك كردن ، لباس مشكى پوشيدن و در اين راستا طعام دادن ، تعطيل كردن بازارها ، مغازهها ، مدارس و درسهاست . همهء اين موارد مدرك دارد ، حتّى در مواردى از منابع اهل سنّت مدرك معتبرى وجود دارد . حال اگر اين موارد گفته نشده است ، چه بايد كرد ؟
شركت در محافل عزادارى
راوى مىگويد : به امام كاظم عليه السلام گفتم :
إنّ امرأتي وامرأة ابن مارد تخرجان في المآتم فأنْهاهما ، فتقول لي امرأتي : إن كان حراماً فانْهِنا عنه حتّى نتركه وإن لم يكن حراماً فلأيّ شيء تمنعناه ؟ فإذا مات لنا ميّت لم يجئنا أحد ؛
همسر من و همسر ابن مارد براى شركت در مجالس عزا از خانه خارج مىشوند و من آن دو را نهى مىكنم . همسرم در پاسخ مىگويد : اگر رفتن ما حرام است ، بگو تا ما نرويم و اگر حرام نيست ، پس چرا ما را منع مىكنى ؟ پس اگر كسى از ما از دنيا برود ، ديگر كسى در مجلس عزاى ما شركت نمىكند !
در پاسخ امام كاظم عليه السلام دقّت كنيد . حضرتش در پاسخ فرمودند :
عن الحقوق تسألني ؟ كان أبي عليه السلام يبعث أمّي وأمّ فروة تقضيان حقوق أهل المدينة ؛ « 1 »
تو دربارهء حقوق اجتماعى از من سؤال كردى . پدرم ( امام صادق عليه السلام ) همواره مادر و همسرشان را ( به خانههاى مردم مدينه جهت شركت در عزاى آنها ) مىفرستادند تا حقوق ايشان را ادا كنند .
بنابراين ، از اين روايت مىتوان اين گونه استفاده نمود :
هامش
( 1 ) . همان : 239 ، باب 69 ، حديث 1 .