انسان همواره در پى بهانهاى است كه خود را از زير بار مسئوليت بيرون آرد . اين است كه مىپرسد . پس روز بازپسين چه وقت فرا مىرسد ؟ چرا ديگر مجرمان را كيفر نمىدهد ؟ اگر راست مىگوييد كه هر جريمهاى را عقابى است و هر كار نيك را ثوابى در پى است چرا از ثواب و عقاب اثرى نيست .
[ 30 ] قرآن به اين سؤالها پاسخ مىدهد :
«
قُلْ لَكُمْ مِيعادُ يَوْمٍ لا تَسْتَأْخِرُونَ عَنْهُ ساعَةً وَ لا تَسْتَقْدِمُونَ
- بگو آن روز كه ميعاد شماست نه ساعتى تأخير كنيد و نه ساعتى پيش افتيد . » خداى تعالى آن زمان را بر انسان پوشيده داشته . نه مىداند كه مرگش كى خواهد بود و نه كيفرش چه زمان خواهد رسيد . رسول خدا ( ص ) مىفرمايد :
« اى ابو ذر ، پنج چيز را پيش از پنج چيز غنيمت شمر : جوانىات را پيش از پيريت و تندرستىات را پيش / 471 از بيمارى است و توانگرىات را پيش از بينواييت و آسايشت را پيش از مشغوليت و زندگىات را پيش از مرگت » . « 13 » اين است حكمت مخفى بودن اجل : برانگيخته شدن روحيهء آمادگى در آدمى . امام صادق ( ع ) چنين مىفرمايد :
« اگر كسى بداند كه به يقين چه وقت خواهد مرد ، به عمر خود اعتماد كند ، و در لذات و معاصى فرو رود و در شهوات فرو غلطد به اين اميد كه در روزهاى پايانى عمر توبه خواهد كرد و اين شيوهاى است كه خداى تعالى از آن خشنود نيست و از بندگانش نپذيردش . - تا آن جا كه گفت - بهترين چيز براى انسان اين است كه مدت عمرش بر او پوشيده ماند پس در مدتى كه زنده است منتظر مرگ باشد و معاصى را ترك گويد و عمل صالح را برگزيند » . « 14 » ساعتى كه در آيه شريفه ذكر شده همانند آنچه در نزد ماست نخواهد بود .
آن در عرف قرآن لحظه و حتى كمتر از لحظه است . در خبر از امام صادق ( ع ) نقل
هامش
( 13 ) - بحار الانوار ، ج 77 ، ص 75 .
( 14 ) - بحار الانوار ، ج 2 ، ص 84 .