تفسير هدايت (فارسى) — صفحة 377

شده كه مردم كه مىميرند چرا برخى را چشم بسته است و برخى را باز . امام فرمود : وقتى كه ملك الموت نزد كسى مىآيد كه جانش را بستاند گاه آن كس چشمش بسته است به او مىگويد : به من اجازه ده تا چشم باز كنم يا اگر چشمش باز باشد مىگويد به من اجازه ده تا چشم بربندم و ملك الموت اجازت نمىدهد . پس چرا بايد عمر را بيهوده صرف كنيم و چرا مسافتى را كه ميان ما و مرگ افتاده است به لهو و لعب و معصيت طى كنيم . در حالى كه نمىدانيم كه زمان مرگ ما چه وقت خواهد بود ؟ [ 31 ] از موانع ايمان به پيامبران حالت عنادى است كه قرآن به بيان نتايج بد آن مىپردازد . و دربارهء كفار مىگويد كه آنان به قرآن و كتب پيشين ايمان نمىآورند . گويى مقرر كرده‌اند كه به رسالتهاى پروردگارشان ايمان بياورند . / 472 « وَ قالَ الَّذِينَ كَفَرُوا لَنْ نُؤْمِنَ بِهذَا الْقُرْآنِ وَ لا بِالَّذِي بَيْنَ يَدَيْهِ - و كافران گفتند : ما نه به اين قرآن ايمان مىآوريم و نه به كتابهاى پيش از آن . » خداى تعالى مشكل اين عناد و كينه‌توزى را از طريق تصوير صحنه‌هاى هول‌انگيز قيامت حل مىكند . يكى از اين صحنه‌ها ايستاده ظالمين است در پيشگاه پروردگارشان ، در حالى كه يكديگر را ملامت مىكنند . از اين تعبير بر مىآيد كه انسان اولا بر يك نيروى زمينى كه مىپندارد او را در برابر قدرت پروردگارش حفظ خواهد كرد و او را از كيفر كفرش مىرهاند ، اعتقاد دارد . از اين رو ملاحظه مىكنيم كه سياق عبارت با اين پندار مخالف است . و براى ما صحنه‌اى از اين گفتگو را ميان كافران و كسانى كه در دنيا معتمد و پناهگاهشان بودند مىشنويم : « وَ لَوْ تَرى إِذِ الظَّالِمُونَ مَوْقُوفُونَ عِنْدَ رَبِّهِمْ - اگر ببينى آن روز كه ستمكاران را به پيشگاه پروردگارشان نگه دارند . » بعضى مسئوليت را به گردن بعض ديگر اندازند به طمع آن كه از خوارى و عذاب رها شوند . « يَرْجِعُ بَعْضُهُمْ إِلى بَعْضٍ الْقَوْلَ - هر كس گناه خود را به گردن