سوره تجليات نام پروردگار را در آفرينش انسان به ما گوشزد مىكند ، آن كه خلقت او را از گل آغاز كرده و او را از مراحل مختلف گذرانيد تا انسانى كامل گرديد . او تا زنده است به ارادهء پروردگارش دورانهايى را مىگذراند تا ملك الموت جانش را مىستاند و چون مرد و خاك شد و ذراتش در زمين پراكنده گرديد ، از سلطه و قدرت پروردگار بر كنار نمىماند به محكمهء عدل الهى فراخوانده شود . در آنجا مجرمان سرافكنده باشند و به درگاه او تضرع مىكنند باشد كه آنها را به دنيا باز گرداند تا اعمال نيكو انجام دهند .
هرگز ! اين پاسخ خداست به آنها . خداى تعالى سوگند مىخورد كه جهنم را از پريان و آدميان پر كند . از اين جهت آنها را در آزادى كامل رها كرده اگر خواهند بهشت را اختيار كنند ولى از خوارى و بيچارگى اين وضع چگونه رهايى توانند ، هنگامى كه مجرمان از كردار خود پشيمان مىشوند ؟ رهايى از آن خوارى همانا به تضرع به درگاه اوست . بدين گونه قرآن مؤمنان به آيات خدا را محصور مىكند كه ايشان كسانى هستند كه چون آيات قرآن را بشنوند به سجده مىافتند و خدا را حمد و سپاس مىگويند .
پاداش اين گروه درجتى است كه وصف آن ممكن نيست . خدا دلهاى ايشان را به پاداش نيكو شادمان مىدارد .
از اين شمار كسى است كه خدا او را براى پيشوايى بر مىگزيند زيرا اينان به فرمان خدا راه مىنمايند و اگر بلايى در اين راه به آنها رسد صبر مىكنند ، زيرا به آيات خدا يقين دارند .
شايد هدف مهم در اين سوره شناخت اين طايفه برگزيده باشد و به نظر من اين است محور اساسى اين سوره جز اين كه در اين جا يك بصيرت ديگرى است كه آيات اين سوره به ما عطا مىكنند . پارهاى از روى آرزوهاى باطل خود مىپندارند كه مؤمن و فاسق يكسانند هرگز . اين دو برابر نيستند . براى مؤمنان بهشتهاى پر نعمت است در حالى كه جايگاه فاسقان آتش است و آنها در آتش ، / 203 جاودانه خواهند بود .
دليل فرق ، در آخرت عذاب خداوند است كه در دنيا به فاسقان مىرسد ، چون فقر ، و
تفسير هدايت (فارسى) — صفحة 166
مساهمون: احمد آرام
ص١٦٦