حتى عمّا ينافي المروّة ، كالتبذّل بين الناس من أكل في الطريق أوضحك عال ، وكلّ عمل يستهجن فعله عند العرف العام ؛ « 1 »
عصمت ، دورى از گناهان و نافرمانىهاى كوچك و بزرگ و دورى از اشتباه و فراموشى است ، هر چند صدور آن از پيامبر عقلًا مانعى ندارد ، بلكه واجب است معصوم حتى از امور منافىِ مروت مانند كارهايى كه موجب خفّت و سبك شدن وى در ميان مردم ، همچون غذا خوردن در محل عبور و مرور ، خندهء با صداى بلند و هر عملى كه نزد عموم مردم ناپسند به شمار آيد نيز پرهيز كند .
بنابراين از ديدگاه مرحوم مظفر ، معصوم علاوه بر پرهيز از خطا و معصيت ، بايد از امورى كه موجب تحقير و وهن وى در نظر مردم مىگردد پرهيز كند . به عنوان مثال هر چند خنديدن با صداى بلند و غذا خوردن در كنار خيابان گناه و خطا محسوب نمىشود ، اما با مروّت و شخصيّت اجتماعى افراد محترم ناسازگار است . بنابراين شأن معصوم بسيار بالاتر از آن است كه مرتكب چنين افعالى گردد . « 2 »
نظر علامه طباطبائى دربارهء « عصمت »
بر اساس آن چه از متكلّمان شيعه نقل شد ، « عصمت » حالتى باطنى و ملكهاى نفسانى است كه خداوند از سر لطف به برخى عطا مىكند . بنابراين « عصمت » اكتسابى نيست و امرى مستقل از علم است . اما برخى از انديشمندان « علم » را سرچشمهء « عصمت » دانستهاند . علامه طباطبائى قدس سره در اين باره مىنويسد :
إنّ الأمر الذي تتحقّق به العصمة نوع من العلم يمنع صاحبه عن التلبّس بالمعصية والخطأ ، وبعبارة أخرى علم مانع عن الضلال ، كما أن سائر
هامش
( 1 ) . عقائد الإماميّة : 54 .
( 2 ) . از كارهاى سبك و امورى كه مايهء وهن است به « خلاف مروّت » تعبير مىشود . شرط يا عدم شرط بودن « مروت » در بحث « عدالت » نيز مطرح است .