ابلاغ رسالت ايشان به مشركان ساير سرزمينها نيز وجود داشت ، چرا كه آنان حداقل براى زيارت بتهايى - كه در كعبه نصب شده بود - به مكّه سفر مىكردند . به علاوه حجاز يك مركز تجارى مهم بود ، لذا كاروانهاى تجارى از سرزمينهاى مختلف جهت خريد و فروش به اين مركز آمد و شد مىكردند و يا به جهت مركزيت سرزمين حجاز ، اين سرزمين مسير عبور كاروانهاى مختلف بود . به عبارت ديگر سرزمين حجاز در آن روزگار ام القرى بوده است و اين همه حكايت از آن دارد كه بعثت رسول خدا صلى اللَّه عليه وآله در آن سرزمين امرى حكيمانه بوده است .
صرف نظر از موقعيت حجاز ، پس از تثبيت اسلام در آن سرزمين ، رسول خدا صلى اللَّه عليه وآله به سران دولتهاى بزرگ آن عصر يعنى امپراطورى روم و ايران نامه نوشتند و آنها و قومشان را به اسلام دعوت كردند . « 1 »
پيامبر اكرم صلى اللَّه عليه وآله علاوه بر نامه نگارى با سران دولتهاى آن روزگار ، نمايندگانى هم به برخى سرزمينها فرستادند ، از جمله مىتوان به سفر اميرالمؤمنين عليه السلام به يمن اشاره كرد . حضرت امير در اين سفر موفق شدند در طى چند جلسه و ايراد چند خطبه ، مردم آن سامان را به دين اسلام مشرف سازند .
در اقدامى ديگر قرآن به عنوان كتاب آسمانى مسلمانان به ساير بلاد ارسال شد .
افرادى كه از سرزمينهاى مختلف براى ملاقات با رسول خدا صلى اللَّه عليه وآله به حجاز مىآمدند ، پس از تشرف به اسلام عملًا نقش سفيران آن حضرت را ايفا مىكردند . و خلاصه ، بعثت رسول خدا صلى اللَّه عليه وآله در حجاز از روى حكمت و مطابق با هدف خداوند متعال بوده است .
پس روشن است كه خداوند متعال نقض غرض نمىكند و هر آن چه در مسير
هامش
( 1 ) . متن نامههاى پيغمبر اكرم صلى اللَّه عليه وآله به سرزمينهاى مختلف در كتاب مكاتيب الرسول گردآورى شده است .