تخطي إلى المحتوى الرئيسي

جواهر الكلام في معرفة الإمامة والإمام (فارسى) — صفحة 277

مساهمون:

ص٢٧٧
تعريف موضوع بحث از اهميت فوق العاده‌اى برخوردار است . « تعريف » در حقيقت عصارهء مباحث مربوط به هر علم به شمار مىآيد ، بنابراين پيش از وارد شدن در مسائل علمى لازم است ابتدا تعريفى ارائه شود ، تعريف بايد به گونه‌اى باشد كه همهء مباحث مطرح شده ، در چهارچوب آن بگنجد ، هم‌چنين در طول بحث هرگز نبايد از تعريف خارج شد و از آن تخطى كرد . « 1 » از اين رو ما نيز در آغاز بحث امامت به بيان تعريف آن از دو ديدگاه شيعى و سنّى مىپردازيم .

تعريف امامت از نظر متكلمان شيعه

مرحوم علامهء حلّى « 2 » در كتاب الباب الحادي عشر ، امامت را چنين تعريف مىكند :
هامش
( 1 ) . مطلبى را كه خارج از تعريف ذكر مىشود ، مطلب استطرادى مىگويند . در مباحث اعتقادى بحث استطرادى وجود ندارد ، يعنى اگر امرى اعتقادى باشد ، بحث مىشود و چنان چه خارج از موضوع باشد رها مىگردد . ( 2 ) . ما مبانى بحث‌هاى شيعه را ابتدا از مرحوم علامه حلى نقل و سپس به كلام علماى ديگر استناد و استشهاد مىكنيم . مطالب در آثار علامه رحمه اللَّه بسيار منظم ، مرتب و مبرهن ارائه شده است . هم‌چنين كتاب‌هاى كلامى علامه رحمه اللَّه كلام مقارن است . اولين شرحى كه بر كتاب تجريد الاعتقاد نوشته شد ، شرح مرحوم علامهء حلى بود . تجريد الاعتقاد نوشته مرحوم خواجه نصيرالدين طوسى است ايشان پس از سقوط عباسيان اوج گرفتند و رياستشان فراگير شد . اولين اقدام ايشان در اين موقعيت نگارش كتاب تجريد الاعتقاد بود . از اين رو اهل سنّت از وى ناخشنود هستند . سه كتاب شرح مواقف ، شرح مقاصد و شرح عقايد نسفيه ناظر به كتاب تجريد الاعتقاد نگاشته شده‌اند . كتاب الامامة في اهمّ الكتب الكلامية وعقيدة الشيعة الامامية نگاشتهء مؤلف حاشيه‌اى بر باب امامت سه كتاب ياد شده است .