اعتبار شخصيت احمد
خود احمد بن حنبل نيز مورد وثوق نيست . براساس نقل ابن تيميه در كتاب منهاج السنة احمد بن حنبل معتقد بوده كه جنگ اميرالمؤمنين عليه السلام بر ضد معاويه در صفين حق نبوده است . احمد بن حنبل اين جنگ را فتنهانگيزى اميرالمؤمنين عليه السلام معرفى كرده است . « 1 »
اظهار عداوت ابن حنبل نسبت به اهل بيت پيامبر عليهم السلام به همين يك مورد منحصر نيست . وى در موارد متعددى بغض خود را نسبت به اميرالمؤمنين عليه السلام آشكار ساخته است . از جمله مىتوان به توثيق « حريز بن عثمان حمصى » از سوى احمد بن حنبل اشاره كرد . حريز بن عثمان آشكارا با اميرالمؤمنين عليه السلام دشمنى داشته و بغض خود را نسبت به ايشان اعلان مىكرده است . بنابر نقل حافظ ذهبى ، احمد از باب تأكيد بر توثيق حريز لفظ « ثقة » را دو مرتبه در مورد وى تكرار مىكند « 2 » و طبق نقل جامع المسانيد وى سه مرتبه در مورد حريز بن عثمان گفته است :
ثقة . ثقة ، ثقة ! « 3 »
حافظ خطيب بغدادى يكى از محدثان بزرگ سنّى است . وى بعد از نقل توثيق حريز بن عثمان توسط احمد بن حنبل در مقام طعن بر احمد برآمده و به وى اعتراض كرده است . « 4 »
حال چگونه احمد كسى را توثيق مىكند كه بغض اميرالمؤمنين عليه السلام را در دل داشته و آشكارا با ايشان دشمنى مىكرده است ؟ !
پس شخصيت احمد بن حنبل نيز مورد قدح و طعن بوده ، و دربارهء آراء او در جرح و تعديل رجال اختلاف وجود دارد .
هامش
( 1 ) . منهاج السنة : 4 / 225 و 8 / 165 .
( 2 ) . تذكرة الحفاظ : 1 / 133 .
( 3 ) . ر . ك : تاريخ بغداد : 8 / 269 : 4365 ، تاريخ دمشق : 12 / 345 ، تهذيب الكمال : 5 / 573 : 1175 .
( 4 ) . جامع مسانيد أبى حنيفه : 1 / 67 - 68 ، استخراج المرام : 3 / 274 .