عدهاى با استناد به سخنان احمد بن حنبل در مورد كتاب خودش ، همه احاديث مسند وى را صحيح مىدانند . در مقابل جمعى از عالمان بزرگ سنّى معتقدند مسند احمد بن حنبل داراى احاديث ضعيف است .
حافظ ابن جوزى كه عالمى حنبلى مذهب است كتاب امام خود را از احاديث ضعيف خالى نمىداند . همچنين حافظ عراقى و حافظ ذهبى و ابن تيميه نيز قائل به وجود احاديث ضعيف در مسند احمد بن حنبل هستند . « 1 »
علاوه بر اين برخى بر اين باورند كه در كتاب احمد احاديث موضوعه نيز وجود دارد ، امّا حافظ ابن حجر عسقلانى اين قول را رد مىكند . ابن حجر از عالمان شافعى مذهب است با اين حال ضمن پذيرش وجود احاديث ضعيف در مسند احمد اين كتاب را از احاديث موضوعه خالى مىداند . وى در كتاب القول المسدّد في الذبّ عن مسند أحمد احاديثى را كه رمى به وضع شده جمع آورى كرده و به تصحيح آنها پرداخته است . ابن حجر معتقد است كه اگرچه برخى احاديث مسند ضعيف باشند امّا احاديث جعلى در اين كتاب وجود ندارد .
حافظ جلال الدين سيوطى ، يكى ديگر از عالمان شافعى است كه راه ابن حجر عسقلانى را در اين باب پيموده و كار او را تكميل كرده است . به اعتقاد سيوطى علاوه بر آن چه ابن حجر ذكر كرده است ، احاديث ديگرى در مسند احمد آمده كه مورد طعن و جرح قرار گرفتهاند . از اين رو براى كتاب ابن حجر عسقلانى تتمهاى با عنوان الذيل الممّهد نوشته و چون او از كتاب مسند دفاع كرده است . « 2 »
در مجموع ، صحت روايات مسند احمد بن حنبل همواره محل اختلاف بوده ، و در اين باره كشمكشهايى بين اتباع مذاهب مختلف وجود داشته است .
هامش
( 1 ) . ر . ك : منهاج السنة : 7 / 36 - 37 ، 70 ، 161 ، 283 ، أضواء على السنة المحمدية : 326 ، قواعد التحديث : 260 .
( 2 ) . تدريب الراوى : 1 / 171 و 172 ، نيل الاوطار : 1 / 12 .