3 . جواز سجده بر مدفوع خشك انسان و حيوانات ديگر
4 . فارغ شدن از نماز با اخراج ريح و . . . .
ابن خلكان مىنويسد :
سلطان محمود سبكتكين حنفى بود . اطرافيان وى قصد داشتند او را از اين مذهب روى گردان كنند ، از اين رو دربارهء فتاواى ابوحنيفه مطالبى به او گفتند . سپس ابوبكر قفّال در حضور سلطان دو ركعت نماز ، مطابق با فتواى ابوحنيفه خواند . بدين صورت كه يك پوست دباغى شدهء سگ بر تن كرد ، پس از قرائت حمد به جاى قرائت سوره ، يك آيه آن هم با ترجمهء فارسى « دو برگ سبز » خواند ، سپس بر عذرهء يابسهاى سجده كرد ، و در پايان با اخراج ريح از نماز فارغ شد !
سلطان محمود از اين قضيه متعجب شد و گفت اين چه مذهب و مكتبى است ! و بعد از آن به مذهب شافعى گرويد . « 1 »
بنابراين ابوحنيفه و مكتب وى از سوى بزرگان اهل سنّت مورد طعن قرار گرفته است . هر چند ممكن است گفته شود طعن و اشكال يك عده بر ابوحنيفه موجب عدم اعتبار وى نزد همگان نمىشود . در پاسخ مىگوييم : اگر عدم اعتبار ابوحنيفه متفق عليه نيست ، همچنين اعتبار وى مجمع عليه نيست .
و ليكن ، براى سقوط وى از اعتبار ، مخالفتهاى او با اميرالمؤمنين عليه السلام كه
هامش
( 1 ) . ر . ك : الوافى بالوفيات : 5 / 257 ، تاريخ الاسلام : 29 / 72 ، وفيات الاعيان : 5 / 180 : 713 ، طبقات الشافعيه الكبرى : 5 / 316 ، سير اعلام النبلاء : 17 / 486 ، اگر گفته شود كه با وجود اين مسائل در فقه حنفى علت شايع شدن مذهب ابوحنيفه چيست ؟
در پاسخ بايد گفت : علل فراوانى براى شيوع يك مكتب در جوامع انسانى وجود دارد كه عمدهترين آن تبليغِ مكتب توسط عالمان و ترويج آن توسط حكومتهاست .