تخطي إلى المحتوى الرئيسي

رسالهء توضيح المسائل (فارسى) — صفحة 439

مساهمون:

ص٤٣٩
( مسأله 1976 ) اگر از چيزى كه غصب كرده منفعتى به دست آيد مثلًا از گوسفندى كه غصب كرده بره‌اى پيدا شود ، مال صاحب مال است و نيز كسى كه مثلًا خانه‌اى را غصب كرده ، اگرچه در آن ننشيند بايد اجاره آن را بدهد . ( مسأله 1977 ) اگر از بچه يا ديوانه چيزى را غصب كند ، بايد آن را به ولىّ او بدهد و اگر از بين رفته ، بايد عوض آن را بدهد . ( مسأله 1978 ) هرگاه دو نفر باهم چيزى را غصب كنند ، اگر در تصرّف هر دو باشد ، هركدام ضامن تمام مال است . و اگر تلف شود و به يكى رجوع كرد و مثل و يا قيمت آن را گرفت ديگر نمىتواند به ديگرى رجوع كند . ( مسأله 1979 ) اگر چيزى را كه غصب كرده با چيز ديگرى مخلوط كند مثلًا گندمى را كه غصب كرده با جو مخلوط نمايد ، چنانچه جدا كردن آنها ممكن است اگرچه زحمت داشته باشد ، بايد جدا كند و به صاحبش برگرداند . ( مسأله 1980 ) اگر ظرف طلا و نقره يا چيز ديگرى را كه نگاه داشتنش مانند گوشواره جائز است غصب كند و خراب نمايد بايد تفاوت ساخت و نساخته را بدهد ، و چنانچه براى اينكه تفاوت ندهد ، بگويد آن را مثل اولش مىسازم مالك مجبور نيست قبول نمايد . و نيز مالك نمىتواند او را مجبور كند كه آن را مثل اولش بسازد . فقط مىتواند تفاوت قيمت ساخته و نساخته را بگيرد . ( مسأله 1981 ) اگر چيزى را كه غصب كرده به طورى تغيير دهد كه از اولش بهتر شود مثلًا طلائى را كه غصب كرده گوشواره بسازد ، چنانچه صاحب مال بگويد مال را به همين صورت بده ، بايد به او بدهد و نمىتواند براى زحمتى كه كشيده مزد بگيرد بلكه بدون اجازه مالك حق ندارد آن را به صورت اولش درآورد . و اگر بدون اجازه او آن چيز را مثل اولش كند ، بنابراحتياط لازم بايد تفاوت ساخته و نساخته را بدهد خواه كمتر از مزد ساختن باشد يا بيشتر . ( مسأله 1982 ) اگر چيزى را كه غصب كرده به طورى تغيير دهد كه از اولش بهتر شود ، و صاحب مال براى غرض خاصى بگويد بايد آن را به صورت اول درآورى واجب است آن را به