( مسأله 1486 ) اگر خمس مال را نداده در صورتى مىتواند در آن مال تصرف كند كه موجب اتلاف حقوق صاحبان خمس نشود و در غير اين صورت تصرف در آن حرام است و در هر حال بايد خمس مال را بپردازد .
( مسأله 1487 ) بهتر است كسى كه خمس بدهكار است ، با حاكم شرع مصالحه كند . سپس در تمام مال تصرف نمايد .
( مسأله 1488 ) كسى كه با ديگرى شريك است ، اگر خمس منافع خود را بدهد و شريك او ندهد و در سال بعد از مالى كه خمسش را نداده براى سرمايه شركت بگذارد كسى كه خمس سهم خود را داده است مىتواند تصرف كند .
( مسأله 1489 ) اگر بچه صغير سرمايهاى داشته باشد و از آن منافعى به دست آيد ، بنابر احتياط واجب بعد از آن كه بالغ شد ، بايد خمس آن را بدهد .
( مسأله 1490 ) انسان در مالى كه يقين دارد خمسش را ندادهاند ، مىتواند تصرف كند ، مشروط بر اين كه موجب اتلاف حقوق صاحبان خمس نشود .
( مسأله 1491 ) كسى كه از اول تكليف خمس نداده ، سه حالت دارد :
1 - از منافع كسب چيزى كه به آن احتياج ندارد ، خريده و يك سال از خريد آن گذشته ، بايد خمس آن را بدهد .
2 - اثاث خانه و چيزهاى ديگرى كه به آنها احتياج دارد مطابق شأن خود از درآمد همان سال خريده ، خمس به آنها تعلق نمىگيرد .
3 - اگر نداند كه در بين سال خريده يا بعد از تمام شدن سال ، بايد تمام اموال مشكوك خود را حساب كرده و حاكم شرع و يا نماينده او ، بدهى او را جهت خمس تخمين بزند و مصالحه نمايد و با پرداخت آن ذمه او برى مىشود .
( مسأله 1492 ) لباسهاى متعدّد و همچنين انگشتر و زيورآلات و وسايل مختلف زندگى ، اگر همه آنها مورد نياز و در حدّ شأن او باشد و از درآمد همان سال تهيّه شده باشد خمس ندارد ، ولى اگر زايد بر نياز و شأن باشد ، مقدار زيادى ، خمس دارد .
رسالهء توضيح المسائل (فارسى) — صفحة 347
مساهمون: الشيخ جعفر السبحاني
ص٣٤٧