( مسأله 1461 ) اگر از كافر يا كسى كه به دادن خمس عقيده ندارد ؛ مالى به دست انسان آيد ، واجب نيست خمس آن را بدهد .
( مسأله 1462 ) تاجر و كاسب و صنعتگر و مانند اينها از اولين سودى كه در كاسبى مىكنند ، يك سال كه بگذرد ، بايد خمس آنچه را كه از خرج سالشان زياد مىآيد ، بدهند . و كسى كه شغلش كاسبى نيست ، اگر اتفاقاً معاملهاى كند و منفعتى ببرد ، بعد از آن كه يك سال از موقعى كه فايده برده بگذرد ، بايد خمس مقدارى را كه از خرج سالش زياد آمده ، بدهد .
( مسأله 1463 ) انسان مىتواند در بين سال هر وقت منفعتى به دستش آيد خمس آن را بدهد و همچنين جايز است دادن خمس را تا آخر سال تأخير بيندازد و اگر براى دادن خمس سال شمسى قرار دهد ، مانعى ندارد .
( مسأله 1464 ) كسى كه مانند تاجر و كاسب بايد براى دادن خمس ، سال قرار دهد ، اگر منفعتى به دست آورد و در بين سال بميرد ، بايد مخارج تا موقع مرگش را از آن منفعت كسر كنند و خمس باقيمانده را بدهند .
( مسأله 1465 ) اگر قيمت جنسى را كه براى تجارت خريده بالا رود ، و آن را نفروشد و در بين سال قيمتش پائين آيد ، خمس مقدارى كه بالا رفته بر او واجب نيست .
( مسأله 1466 ) اگر قيمت جنسى را كه براى تجارت خريده بالا رود و به اميد اين كه قيمت آن بالاتر رود ، تا بعد از تمام شدن سال آن را نفروشد و قيمتش پائين آيد خمس مقدارى را كه بالا رفته ، بر او واجب نيست .
( مسأله 1467 ) اگر غير مال التجاره مالى داشته باشد كه خمسش را داده يا خمس ندارد مثلًا ارث به او رسيده است چنانچه قيمتش بالا رود ، و آن را بفروشد مقدارى كه بر قيمتش اضافه شده ، خمس دارد و همچنين اگر گوسفندى كه خمس آن را داده ، چاق شود ، بايد خمس آنچه زياد شده ، بدهد .
( مسأله 1468 ) اگر باغى احداث كند براى آن كه بعد از بالا رفتن قيمتش بفروشد ، اگر وقت فروش آن رسيده بايد خمس ميوه و درخت را بدهد ولى اگر قصدش اين باشد كه از ميوه آن
رسالهء توضيح المسائل (فارسى) — صفحة 344
مساهمون: الشيخ جعفر السبحاني
ص٣٤٤