( مسأله 882 ) كسى كه هيچ نمىتواند خم شود بايد براى سجده بنشيندو با سر اشاره كند و اگر نتواند بايد با چشمها اشاره نمايد يعنى چشمها را به قصد سجده ببندد و به نيت سربرداشتن باز كند و در هر دو صورت احتياط واجب آن است كه اگر مىتواند به قدرى مهر را بلند كند كه پيشانى را بر آن بگذارد و اگر نمىتواند احتياط مستحب آن است كه مهر را بلند كند و به پيشانى بگذارد ، و اگر با سر يا چشمها هم نمىتواند اشاره كند ، بايد در قلب نيت سجده كند و بنابر احتياط واجب با دست و مانند آن براى سجده اشاره نمايد .
( مسأله 883 ) جايى كه انسان بايد تقيه كند مىتواند بر فرش و مانند آن سجده نمايد و اگر بدون زحمت مىتواند در جاى ديگر نماز بخواند براى نماز به جاى ديگر برود .
( مسأله 884 ) در ركعت اول و ركعت سومى كه تشهد ندارد ، مثل ركعت سوم نماز ظهر و عصر و عشا بايد بعد از سجده دوم قدرى بىحركت بنشيند و بعد برخيزد .
چيزهايى كه سجده بر آنها صحيح است
( مسأله 885 ) بايد بر زمين و چيزهاى غير خوراكى كه از زمين مىرويد ، مانند چوب و برگ درخت سجده كرد و سجده بر چيزهاى خوراكى و پوشاكى صحيح نيست و نيز سجده كردن بر چيزهاى معدنى مانند طلا و نقره و عقيق و فيروزه باطل است اما سجده كردن بر سنگهاى معدنى مانند سنگ مرمر و سنگهاى سياه اشكال ندارد .
( مسأله 886 ) احتياط واجب آن است كه بر برگ درخت مو اگر تازه باشد سجده نكنند .
( مسأله 887 ) سجده بر چيزهايى كه از زمين مىرويد و خوراك حيوان است مثل علف و كاه صحيح است .
( مسأله 888 ) اگر چيزى كه سجده بر آن صحيح است ندارد ، يا اگر دارد به واسطه سرما يا گرماى زياد و مانند اينها نمىتواند بر آن سجده كند ؛ بايد به لباسش اگر از كتان يا پنبه است ، سجده كند و اگر از چيز ديگر است ( مثلا از پشم است ) بر همان چيز و يا فرش سجده كند و اگر آن هم نيست بر اشياى معدنى مانند عقيق و فيروزه سجده كند و اگر آن هم نيست بايد بر