اطمينان حاصل شود .
( مسأله 4 ) به دست آوردن فتواى مجتهد در مسأله چهار راه دارد : اوّل شنيدن از خود مجتهد . دوم شنيدن از فرد عادل كه فتواى مجتهد را نقل كند . سوم شنيدن از كسى كه مورد اطمينان و راستگوست . چهارم مراجعه به رساله مجتهد در صورتى كه انسان به درستى آن رساله اطمينان داشته باشد .
( مسأله 5 ) اگر مجتهد اعلم در مسألهاى فتوى دهد مقلِّد آن مجتهد نمىتواند در آن مسأله به فتواى مجتهد ديگر عمل كند ولى اگر فتوى ندهد ، مثلًا بگويد احتياط آن است كه در ركعت سوم و چهارم نماز ، تسبيحات اربعه يعنى سُبْحانَ اللهِ وَالْحَمْدُللهِ وَلا الهَ الّا اللهُ وَاللهُ اكْبَر ، را سه مرتبه بگويند ، در اين صورت مقلّد بايد يكى از دو راه را برگزيند : 1 . به اين احتياط كه به آن « احتياط واجب » مىگويند عمل كند و سه مرتبه بگويد . 2 . به فتواى مجتهدى كه پس از وى « اعلم » به شمار مىرود عمل نمايد . پس اگر او يك مرتبه گفتن را كافى بداند ، مىتواند يك مرتبه بگويد .
( مسأله 6 ) اگر مجتهدى كه انسان از او تقليد مىكند ، از دنيا برود بايد از مجتهد زنده تقليد كند . ولى در مسائلى كه آنها را ياد گرفته است مىتواند بر تقليد قبلى باقى بماند .
( مسأله 7 ) اگر در مسألهاى به فتواى مجتهدى عمل كرده و يا فرا گرفته باشد ولى پس از درگذشت او در همان مسأله به فتواى مجتهد زنده رفتار نمايد ، دوباره نمىتواند آن را مطابق فتواى مجتهدى كه از دنيا رفته است انجام دهد . ولى اگر مجتهد زنده در مسألهاى فتوى ندهد ، و احتياط نمايد و مقلد مدتى به آن احتياط عمل كند ، دوباره مىتواند به فتواى مجتهدى كه از دنيا رفته عمل نمايد مثلًا اگر مجتهدى گفتن يك مرتبه سُبْحانَ اللهِ وَالْحَمْدُللهِ وَلا الهَ الّا اللهُ وَاللهُ اكْبَر ، را در ركعت سوم و چهارم نماز كافى بداند و مقلّد مدتى به اين شيوه عمل نمايد و يك مرتبه بگويد ، چنانچه آن مجتهد از دنيا برود و مجتهد زنده احتياط واجب را در سه مرتبه گفتن بداند و مقلد مدتى به اين احتياط عمل كند و سه مرتبه بگويد ، دوباره مىتواند به فتواى مجتهدى كه از دنيا رفته برگردد و يك مرتبه بگويد .
رسالهء توضيح المسائل (فارسى) — صفحة 115
مساهمون: الشيخ جعفر السبحاني
ص١١٥