احكام مزارعه
مزارعه قراردادى است كه بين مالك زمين و شخص ديگرى منعقد مىشود ، تا وى زمين را كشت نمايد و قسمتى از محصول آن زمين ، از آنِ او باشد .
( مسأله 1265 ) در مزارعه پنج شرط لازم است :
1 ) محصول بين زارع و مالك مشاع باشد ، يعنى سهم زارع نصف ، يك سوّم ، يك چهارم و امثال آن باشد .
( مسأله 1266 ) اگر براى يكى از آنها مقدار مشخّصى تعيين شود ، مثلًا گفته شود كه يك خروار از محصول ، از آنِ يكى و بقيّه از آنِ ديگرى باشد ، چنين قراردادى باطل است .
( مسأله 1267 ) مالك يا زارع در مزارعه مىتوانند علاوه بر سهم خود از محصول زمين ، چيز ديگرى را نيز از نقد و جنس شرط كنند ، ولى بنابر احتياط واجب از محصول آن زمين نباشد .
2 ) بايد به تناسب زراعتى كه با آن زمين تناسب دارد ، مدّت تعيين شود .
3 ) بايد زمين مشخّص باشد ، هرچند به اين صورت كه در ميان دو قطعه زمين مخير باشد ، كه هر كدام را كه بخواهد انتخاب نمايد . تا ابهامى در كار نباشد .
4 ) بايد مشخص شود كه هر يك از : تخم ، ابزار ، ادوات ، كارگر و هزينه كندن نهر و امثال آن بر عهده كيست . اينها را ممكن است صريحا در قرارداد مشخص كنند و يا به عرف و عادت محلّ محوّل نمايد .