( مسألهء 3520 ) احيا كردن زمين ، عبارت است از انجام دادن چيزى كه به وسيلهء آن عرفاً بگويند كه در اين زمين عمران و آبادى انجام گرفته است ، مثل اينكه آنجا را به صورت مزرعه ، بستان ، منزل ، محلّ تجارت ، انبار كالا ، محلّ نگهدارى دام و طيور و امثال اينها در آورده باشد . و اگر چنين كارى انجام نشده باشد ، ملكيّت نميآيد .
( مسألهء 3521 ) حكم ديوار كشيدن و سنگچين كردن ، در مسألهء 3533 بيان خواهد شد .
( مسألهء 3522 ) كسى كه به وسيلهء احياء و يا غير آن مالك زمينى بشود ، در حريم آن حق پيدا مىكند ، و لذا ميتواند از راه و چاه ، چشمه و چراگاه و ديگر امكانات موجود در آن برخوردار باشد ، به گونهاى كه حدود آن را بيان خواهيم كرد . از اين رهگذر شخص ديگرى نمى تواند طورى در آنها تصرّف كند كه با حقوق حريم آن سازگار نباشد .
( مسألهء 3523 ) حدود راه جديد و نوساز ، در صورتى كه توافق حاصل نشود ، 5 ذراع ، يعنى در حدود دو متر و نيم است و مستحب است كه 7 ذراع ، يعنى در حدود سه متر و نيم باشد .
( مسألهء 3524 ) اگر كسى زمينى دارد و ديگرى ميخواهد زمين رو به روى او را احياء كند ، بايد به مقدار ياد شده ( 5 يا 7 ذراع ) از زمين او فاصله بگيرد تا فرصت و مجالى براى رفت و آمد او باشد .
( مسألهء 3525 ) اگر كسى زمينى را احيا كرده كه از خيابان اصلى فاصله دارد ، او حق دارد كه راهى را به مقدار ياد شده تا خيابان اصلى براى خودش منظور كند ، ولى اگر به كمتر يا بيشتر از آن توافق كنند مانعى ندارد .
( مسألهء 3526 ) راهى كه پيش از احيا كردن دو طرف آن با رفت و
توضيح المسائل (عبادات ومعاملات) (فارسى) — صفحة 740
مساهمون: السيد محمد سعيد الحكيم
ص٧٤٠