فصل اوّل : در بيان آنچه وصيّت با آن محقّق مىشود
( مسألهء 2742 ) وصيّت بر دو قسم است :
قسم اوّل : وصيّت تمليكى
وصيّت تمليكى عبارت است از اينكه انسان چيزى از تركهاش را براى شخص معينى يا عنوان معينى قرار دهد ، و آن نوعى تمليك يا تخصيص دادنى است ، كه مشروط به مرگ وصيّت كننده مىباشد .
( مسألهء 2743 ) اگر كسى بگويد كه اين خانه يا اين فرش مثلًا پس از مرگ من مالِ فلانى است ، يا مال فقرا يا مربوط به فلان مسجد مىشود ، به محض فوت ، آن عين به آن شخص يا عنوان مربوط مىشود و نيازى به انشاء وصى يا وارث ندارد .
قسم دوّم : وصيّت پيمانى
وصيّت عهدى يا پيمانى آنست كه كسى را به عنوان سرپرست و قيم كودكان خردسال خود قرار دهد و يا او را بر بخشى از اموال خود مسلّط كند تا پس از مرگش آن را در مواردى كه تعيين مىكند هزينه كند .
( مسألهء 2744 ) وصيّت پيمانى ممكن است مربوط به يك موضوع خارجى باشد ، مثل اينكه وصيّت كند كه او را با پارچهء مخصوصى كه قبلًا تهيه كرده ، كفن كند ، و ممكن است مربوط به يك امر اعتبارى باشد ، مثل اينكه وصيّت كند كه درصدى از تركهاش را به زيد بدهد ، يا هزينهء ساختمان مسجدى كند ، يا قسمتى از مالش را بفروشد و در ميان فقرا تقسيم كند .