15 ) دروغ پردازى ، به ويژه هنگامى كه از زبان خدا و پيامبر و امامان باشد .
( مسألهء 1638 ) فتوا دادن بدون علم ، شهادت دروغين و هر گونه تهمت و افترا بستن به يك مؤمن كه موقعيّت او را پايين بياورد ، از گناهان كبيره است . و اگر به آنها سوگندى ضميمه شود ، گناه كبيرهء ديگرى خواهد بود ، به ويژه در جايى كه وسيلهء پايمال شدن حق مسلمانى شود كه در بسيارى از احاديث چنين سوگندى از گناهان كبيرهء فلاكت بار و فسقآور تعبير شده است .
( مسألهء 1639 ) براى دفع ضرر از جان و مال خود و برادر ايمانى دروغ جايز است ، اگر چه با سوگند همراه باشد .
16 ) امتناع از پرداخت زكات و حقوق واجبه و حق النّاس .
17 ) خوردن شراب و هر چيز مست كننده .
18 ) ترك نماز ، روزه ، حج و زكات .
19 ) پيمان شكنى .
20 ) قطع رحم و آن عبارت است از ترك احسان متداول به خويشاوندان ، ولى در موردى كه متداول نباشد ، قطع رحم به شمار نميآيد ، به ويژه در مواردى كه حداقل آن را به جا آورده باشد ، از قبيل سلام و رفت و آمد .
21 ) تعرّب بعد از هجرت ، يعنى كوچ كردن به شهر و ديارى كه در آنجا معارف دينى كاهش يافته ، بر ناآگاهى او افزوده خواهد شد .
22 ) دزدى .
23 ) خوردن ميته ، خون ، گوشت خوك و هر چيزى كه هنگام بريدن سر آن نامى جز نام خدا ( از بت و غيره ) بر آن برده شود .
توضيح المسائل (عبادات ومعاملات) (فارسى) — صفحة 329
مساهمون: السيد محمد سعيد الحكيم
ص٣٢٩