تغذيه مىخواهند و ارض را مطرح كرده چون در مرعى و منظر ماست و الا آن چه در عالم هستى مىباشد روزى خوار خدايند . هر كس هم غم روزى را بخورد معلوم مىشود به اين كلام خدا دست نيافته و باورش نيامده كه خدا روزى دهنده است و انسانها نوعاً اين گونه اند . شب كه مىشود به فكر فردايند كه چطور مىشود ، از كجا پيدا كنند و قسمت زيادى از عمر آنها صرف فكر روزى مىشود . روايت داريم انَّكُمْ لَوْ تَتَوَكَّلُونَ عَلَى اللهِ كَتَوَكُّلِ الطَّيْرِ تَغْدُو خِماصاً وَ تَرُوحُ بِطاناً امام صادق ( عليه السلام ) فرمود : اگر توكل شما به اندازه توكل پرنده بود صبح مىرفتيد گرسنه و شب سير بر مىگشتيد . آيا هيچ حيوانى شده ، شب كه مىخوابد بگويد فردا روزى من چه مىشود . حضرت صادق ( عليه السلام ) مى فرمايد : توكلتان مانند آنها باشد كه خاطرشان جمع است كه خدايى دارند كه رزق و روزيشان به دست اوست .
قَالَ « وَ فِي السَّماءِ رِزْقُكُمْ وَ مَا تُوعَدُونَ » « 1 » خدا فرمود : رزق شما در آسمان است نعمت باران از آسمان است كه اگر نباشد هيچ موجودى زنده نمى ماند . فلذا قرآن كريم فرمود : « لَوْ انَّ اهْلَ القُري آمَنُوا وَ اتَّقَوْا لَفَتَحْنا عَلَيْهِمْ بَرَكاتٍ مِنَ السَّماءِ » « 2 » اگر مردم ايمان بياورند و تقوا داشته باشند دربهاى بركت را از آسمان به روى آنها باز مى كنيم . آب اگر نباشد و آفتاب اگر نباشد حيات نيست و زندگى وجود ندارد .
وَ مَا تُوعَدُونَ آن چه كه وعده داده شده هم در آسمان است بنابراين دفتر اعمال هم در آسمان مورد رسيدگى قرار مىگيرد .
هامش
( 1 ) . سوره ذاريات آيه 22 .
( 2 ) . سوره اعراف آيه 96 .