الْبَصَرَ وَ الفُؤادَ كُلُّ اولئِكَ كانَ عَنْهُ مَسْئُولًا » « 1 » دنبال چيزى كه علم ندارى نرو و چيزى را كه علم ندارى نگو زيرا چشم و گوش و قلب تو همه مسئولند . برادران عزيز روحانى ، با اين حساب كار ما خيلى مشكل تر است . اگر مسئله اى را نمى دانيد ، بگوييد نمى دانم اين بهتر است از اين كه اشتباه جواب مسئله مردم را بدهى و يك عمر گرفتارى درست كنى . آيا وزر و و بال عمل اشتباه به گردن تو نيست ؟
فرمودند : تا با چشم و گوش خود نديدى و نشنيدى سخن مگو . اين دو براى انسان علم مىآورند . منتهى آن چه كه بين خوب و بد را تشخيص مىدهد ، قوه مميزه است و آن قوه عقل ، قلب است . شايد فؤاد ، قلب صنوبرى هم نباشد بلكه قوهى مميزهى ناطقه انسانيت كه خير و شرّ را تشخيص مىدهد ، باشد به هر حال همهى اينها مسئولند .
وَ قَالَ « سَتُكْتَبُ شَهادَتُهُمْ وَ يُسْئَلُونَ » « 2 » خدا مى فرمايد : و به زودى تمام مشهودات اعضاء بدن ما حتى مباحات نوشته مىشود . « وَ سَيَرَي اللهُ عَمَلَكُمْ وَ رَسُولُهُ » « 3 » خدا و رسولش اعمال ما را مى بينند و از ما سئوال مىشود . بنابراين ما بايد خود را آماده جواب دادن كنيم هر عملى را انجام مىدهيم بنويسيم و جواب آن را نيز در حاشيه ياداشت كنيم . اگر خدايى ناكرده براى اعمالمان عذر موجه نداريم در كنارش توبه قرار دهيم . شبها ساعتى را انتخاب كنيم و با خداى بزرگ گفتگو كنيم و عرض نماييم خدايا ما معترفيم كه گناه كاريم از تو مىخواهيم قبل از آن كه ما را رسوا كنى و بدان سبب به عذاب خود
هامش
( 1 ) . سوره اسراء آيه 36 .
( 2 ) . سوره زخرف آيه 19 .
( 3 ) . سوره توبه آيه 94 .