و تعجب مىكند و مى گويد : من اين همه را انجام ندادم ، مى گويند : تو انجام ندادى لكن
بنايش را گذاشتى .
وقال « يُنَبَّئُوا الانْسانُ يَوْمَئِذِ بِما قَدَّمَ وَ اخَّرَ » « 1 » انسان را به آن چه كه از پيش فرستاده و آن چه كه بعداً مى فرستد آگاه مىكنند . « بِما قَدَّمَ » درست است اما « اخَّرَ » چيست ؟ « اخَّرَ » همان كارها و سنتهاى گذاشته شده است كه ديگران بعد از مردن او انجام مىدهند . وقتى آدم را داخل قبرمى گذارند به خاطر كارهايى كه به واسطهى بدعت انجام مىشود او را عذاب مىكنند و مى گويند : خود كردى و مسئوليت آيندگان نيز گردن توست . عزيزان آبروى حوزه علميه و لباس مقدس روحانيت و مراجع و بزرگان مرهون عمل ماست . نكند خدايى ناكرده نسبت به مسئوليتمان بى اهميت باشيم اگر نعوذ بالله در امورات دينى و مذهبى بى اعتنا باشيم ، كار ما خيلى سخت تر است . يك طلبه و روحانى بايد از همه جهات نمونه باشد . اما خدا رحمت كند مرحوم امام خمينى اعلى الله مقامه الشريف را ، روزى تشريف آوردند منزل ما و در خدمتشان بوديم فرمودند : زمانى در مدرسه فيضيه بودم سحر بلند شدم ، دور زدم ، ديدم از حجرهها صداى العفو العفو طلبهها بلند است . بعضى از آنها سر به سجده گذاشته و گريه مىكنند و مشغول تلاوت قرآن و دعا هستند اما روزى هم آمدم ديدم همه خواب و خبرى از مناجات و راز و نيازها نيست !
واقعا حالا در منازل چه خبر است ؟ آن نالههاى نيمه شب و عبادات شبانه كجاست ؟ آن معنويات و روحيات خدايى چه شد ؟ چرا وضع اين گونه شده ؟ آيا انتظار داريم بركت نرود . پيغمبر اكرم ( ص ) از
هامش
( 1 ) . سوره قيامت آيه 13 .