مسأله 2297 - اگر مالى را كه قرض كرده از بين نرفته باشد و صاحب مال آن را مطالبه كند ، واجب نيست كه بدهكار همان مال را به او بدهد .
مسأله 2298 - اگر مالى را كه قرض مىدهد شرط كند كه زيادتر از مقدارى كه مىدهد بگيرد ، مثلًا يك من گندم بدهد و شرط كند كه يك من و پنج سير بگيرد ، يا ده تخم مرغ بدهد كه يازدهتا بگيرد ، ربا و حرام است بلكه اگر قرار بگذارد كه بدهكار كارى براى او انجام دهد يا چيزى را كه قرض كرده با يك كبريت ديگر پس دهد ، ربا و حرام است و نيز اگر با او شرط كند كه چيزى را كه قرض مىگيرد بطور مخصوصىپس دهد ، مثلًا مقدارى طلاى نساخته به او بدهد و شرط كند كه ساخته پس بگيرد ، بازهم ربا و حرام مىباشد ولى اگر بدون اين كه شرط كند ، خود بدهكار زيادتر از آنچه قرض كرده پس دهد ، اشكال ندارد بلكه مستحبّ است .
مسأله 2299 - ربا دادن مثل ربا گرفتن حرام است و كسى كه قرض ربايى گرفته مالك آن نمىشود و نمىتواند در آن تصرّف كند ولى اگر صاحب پول به گيرنده اذن بدهد كه تصرّف در پولش بنمايد اگرچه معامله او باطل باشد ، قرض گيرنده مىتواند در آن پول تصرّف بنمايد .
مسأله 2300 - اگر گندم ، يا چيزى مانند آن را بطور قرض ربايى بگيرد و با آن زراعت كند ، حاصلى كه از آن به دست مىآيد مال قرض دهنده است .
مسأله 2301 - اگر لباسى را بخرد و بعداً از پولى كه به قرض ربايى گرفته ، يا از پول حلالى كه مخلوط با ربا است به صاحب لباس بدهد ، پوشيدن آن لباس و نماز خواندن با آن اشكال ندارد ولى اگر به فروشنده بگويد كه اين لباس را با اين پول مىخرم ، پوشيدن آن لباس حرام است و اگر بداند پوشيدن آن حرام است ، نماز هم با آن باطل مىشود .
مسأله 2302 - اگر انسان مقدارى پول به تاجرى بدهد كه در شهر ديگر از طرف او كمتر بگيرد ، اشكال ندارد و اين را صرف برات مىگويند .
مسأله 2303 - اگر مقدارى پول به كسى بدهد كه بعد از ده روز در شهر ديگر زيادتر بگيرد ، مثلًا نهصد و نود تومان بدهد كه بعد از ده روز در شهر ديگر هزار تومان
رساله توضيح المسائل (فارسى) — صفحة 378
مساهمون: السيد محمد علي العلوي الگرگاني
ص٣٧٨