مسأله 2232 - اگر رنگرزى قرار بگذارد كه مثلًا پارچه را با نيل رنگ كند چنانچه با رنگ ديگر رنگ نمايد ، حقّ ندارد چيزى بگيرد .
احكام جعاله
مسأله 2233 - جعاله آن است كه انسان قرار بگذارد در مقابل كارى كه براى او انجام مىدهند ، مال معيّنى بدهد مثلًا بگويد هركس گمشده مرا پيدا كند ، ده تومان به او مىدهم و به كسى كه اين قرار را مىگذارد جاعل و به كسى كه كار را انجام مىدهد عامل مىگويند و فرق بين جعاله و اين كه كسى را براى كارى اجير كنند ، اين است كه در اجاره بعد از خواندن صيغه ، اجير بايد عمل را انجام دهد و كسى هم كه او را اجير كرده اجرت را بدهكار مىشود ، ولى در جعاله عامل مىتواند مشغول عمل نشود و تا عمل را انجام ندهد ، جاعل بدهكار نمىشود .
مسأله 2234 - جاعل بايد بالغ و عاقل باشد و از روى قصد و اختيار قرارداد كند وشرعاً بتواند در مال خود تصرّف نمايد ، بنابراين جعاله آدم سفيهى كه مال خود را در كارهاى بيهوده مصرف مىكند ، صحيح نيست مگر با اجازه ولىّ و همچنين ممنوع التصرّف از طرف حاكم شرع نباشد .
مسأله 2235 - كارى را كه جاعل مىگويد براى او انجام دهند ، بايد حرام يا بيفائده نباشد ، پس اگر بگويد هركس شراب بخورد يا شب به جاى تاريكى برود ده تومان به او مىدهم ، جعاله صحيح نيست .
مسأله 2236 - اگر مالى را كه قرار مىگذارد بدهد معيّن كند مثلًا بگويد هركس اسب مرا پيدا كند ، اين گندم را به او مىدهم ، لازم نيست بگويد آن گندم مال كجاست و قيمت آن چيست ، ولى اگر مال را معيّن نكند مثلًا بگويد كسى كه اسب مرا پيدا كند ده من گندم به او مىدهم ، بايد خصوصيّات آن را كاملًا معيّن نمايد .
مسأله 2237 - اگر جاعل مزد معيّنى براى كار قرار ندهد ، مثلًا بگويد هركس بچه مرا پيدا كند ، پول به او مىدهم و مقدار آن را معيّن نكند ، چنانچه كسى آن عمل را انجام دهد بايد مزد او را به مقدارى كه كار او در نظر مردم ارزش دارد ، بدهد .