جماعت در مسجد باشد ، و اگرچه در مسجد هم نباشد ساقط است گرچه بهتر است برجاء مطلوبيّت اذان و اقامه را بگويد ، دوم آن كه براى آن نماز ، اذان و اقامه گفته باشند ، سوم آن كه نماز جماعت باطل نباشد ، چهارم آن كه نماز او و نماز جماعت در يك مكان باشد ، پس اگر نماز جماعت ، داخل مسجد باشد و او بخواهد در بام مسجد نماز بخواند ، برجاء مطلوبيّت اذان و اقامه بگويد ، پنجم آن كه نماز او و نماز جماعت اگر ادا نباشد به رجاء مطلوبيّت اذان و اقامه بگويد ، ششم آن كه وقت نماز او و نماز جماعت مشترك باشد ، مثلًا هر دو نماز ظهر يا هر دو نماز عصر بخوانند ، يا نمازى كه به جماعت خوانده مىشود ، نماز ظهر باشد و او نماز عصر بخواند ، يا او نماز ظهر بخواند و نماز جماعت نماز عصر باشد و اگر وقت متّحد نباشد برجاء مطلوبيّت اذان و اقامه بگويد .
مسأله 935 - اگر در شرط سوم از شرطهايى كه در مسأله پيش گفته شد شك كند ، يعنى شك كند كه نماز جماعت صحيح بوده يا نه ، اذان و اقامه از او ساقط است ولى اگر در يكى از پنج شرط ديگر شك كند احوط آن است اذان و اقامه را بر جاء مطلوبيّت بياورد .
مسأله 936 - كسى كه اذان و اقامه ديگرى را مىشنود ، مستحبّ است هر قسمتىرا كه مىشنود ، بگويد .
مسأله 937 - كسى كه اذان ديگرى را شنيده ، چه با او گفته باشد يا نه ، در صورتىكه بين آن اذان و اقامه و نمازى كه مىخواهد بخواند ، زياد فاصله نشده باشد ، مىتواند براى نماز خود اذان و اقامه نگويد .
مسأله 938 - اگر مرد اذان زن را با قصد لذّت بشنود ، اذان از او ساقط نمىشود ولى اگر اذان زن به صورت حرام نباشد اذان ساقط مىشود .
مسأله 939 - اذان و اقامه نماز جماعت را بايد مرد بگويد ولى در جماعت زنان ، اگر زن اذان و اقامه بگويد كافى است .
مسأله 940 - اقامه بايد بعد از اذان گفته شود ، و اگر قبل از اذان بگويند صحيح نيست .
مسأله 941 - اگر كلمات اذان و اقامه را بدون ترتيب بگويد ، مثلًا « حَيّ عَلَي الفَلاح » را پيش از « حَيَّ عَلَي الصَّلاة » بگويد ، بايد از جايي كه ترتيب به هم خورده ، دوباره بگويد .
رساله توضيح المسائل (فارسى) — صفحة 159
مساهمون: السيد محمد علي العلوي الگرگاني
ص١٥٩