مالك بگويد : در اين زمين زراعت كن و هر چه مىخواهى به من بده صحيح نيست و همچنين است اگر مقدار معينى از حاصل را مثلًا ده من فقط براى زارع يا مالك قرار دهند .
« پنجم » مدتى را كه بايد زمين در اختيار زارع باشد معين كنند و بايد مدت به قدرى باشد كه در آن مدت به دست آمدن حاصل ممكن باشد و اگر اول مدت را روز معينى و آخر مدت را رسيدن حاصل قرار دهند كافى است .
« ششم » زمين قابل زراعت باشد و اگر زراعت در آن ممكن نباشد اما بتوانند كارى كنند كه زراعت ممكن شود ، مزارعه صحيح است .
« هفتم » اگر منظور هر كدام از آنان زراعت مخصوصى است ، چيزى را كه زارع بايد بكارد معين كنند ، ولى اگر زراعت معينى را در نظر ندارند يا زراعتى را كه هر دو در نظر دارند معلوم است ، لازم نيست آن را معين نمايند .
« هشتم » مالك ، زمين را معين كند ، ولى در مزارعه ادنى كسى كه چند قطعه زمين دارد و با هم تفاوت دارند ، اگر به زارع بگويد : در يكى از اين زمينها زراعت كن و آن را معين نكند مزارعه صحيح است .
« نهم » خرجى را كه هر كدام از آنان بايد بكند معين نمايند ، ولى اگر خرجى را كه هر كدام بايد بكند معلوم باشد لازم نيست آن را معين نمايند و مىشود مزارعه ميان بيش از دو نفر باشد به گونهاى كه مثلًا بذر از يكى و زمين از ديگرى و زراعت و يا ابزار آن از سومى باشد .
مسأله 2238 - اگر مالك با زارع قرار بگذارد كه مقدارى از حاصل براى او باشد و بقيه را بين خودشان قسمت كنند ، مزارعه اشكال دارد هر چند بدانند كه بعد از برداشتن آن مقدار چيزى باقى مىماند ؛ و ليكن اگر قرار بگذارند كه مقدار بذرى كه كاشته شده و هزينههاى تعمير و آماده سازى وماليات و مانند آن را
توضيح المسائل (فارسى) (1432 هـ) — صفحة 482
مساهمون: السيد محمود الهاشمي الشاهرودي
ص٤٨٢