چرا دوران غيبت صغرى پايان يافت ؟ و اگر همان برنامه غيبت صغرى ادامه مىيافت ، چه اشكالى داشت ؟
پاسخ پرسش نخست :
1 - غيبت صغرى مقدّمه غيبت كبرى و زمينهسازى براى آن بوده ؛ چون ابتداى غيبت بود و اذهان ، انس به غيبت نداشتند ، اگرچه در زمان امام هادى و امام حسن عسكرى عليهما السلام ، آن دو امام براى آماده كردن اذهان ، از نظرها احتجاب مىكردند ؛ با اين حال ، غيبت تامّه اگر دفعةً و ناگهانى واقع مىگرديد ، مورد استغراب و استعجاب ؛ بلكه استيحاش و استنكار و اسباب انحراف افكار مىشد و قبول قطع ارتباط با امام ، چنانچه در غيبت كبرى واقع شد ، براى اكثر مردم دشوار و ناراحت كننده بود .
لذا قريب هفتاد سال ، رابطه مردم با امام ، چنانچه در غيبت كبرى واقع شد ، براى اكثر مردم دشوار و ناراحت كننده بود .
لذا قريب هفتاد سال ، رابطه مردم با امام به وسيله نوّاب خاص حفظ شد و توسط آنان ، عرايض و مشكلات و مسايل خود را عرض مىكردند و جواب مىگرفتند و توقيعات به وسيله آنها مىرسيد و بسيارى هم به شرفيابى حضور نايل مىشدند تا در اين مدت مردم آشنا و مأنوس شدند .
2 - اين ارتباط توسط نوّاب خاص ، كه منحصر به همان چهار نفر نوّاب معروف نبودند و همچنين تشرف جمعى در آن زمان به زيارت آن حضرت ، براى تثبيت ولادت و حيات آن حضرت مفيد و لازم بود و اختفاى كامل كه احدى از حال و ولادت آن حضرت مطّلع نباشد ، آن هم در ابتداى امر موجب تقض غرض مىشد ، لذا بسيارى از خواص هم در زمان حيات امام حسن عسكرى عليه السلام و هم در زمان غيبت به سعادت ديدار آن حضرت نايل شدند و با ظهور معجزات ، ايمان آنها
سلسله مباحث امامت و مهدويت (فارسى) — صفحة 153
مساهمون: الشيخ لطف الله الصافي الگلپايگاني
ص١٥٣