برنامههاى غيبى است كه حتى معجزات انبيا نيز در همين محدوده و به اذن اللَّه تعالى و تدبيره انجام مىگيرد .
چنان كه دربارهء عيسىبن مريم - عليهماالسلام - مىفرمايد :
« انّى اخْلُقُ لَكُم مِنَ الطّينِ كَهيئةِ الطّيرِ فَانفُخُ فيهِ فَيَكُون طَيراً بِاذنِ اللَّه وَابْرِئُ الأَكْمَه والابْرَصَ » « 1 » .
« من از گل ، مجمسهء مرغى ساخته و بر آن نفس قدسى بدمم تا به امر خدا مرغى گردد و كور مادرزاد و مبتلاى به پيسى را ( كه هر طبيب از علاج آن عاجز است ) به امر خدا شفا دهم » .
و اگر اسباب ظاهرى براى عملى در اختيار انسان گذاشته شده باشد و صدور آن عمل از انسان خواه اطاعت از خدا باشد يا معصيت و نافرمانى ، منافى با توحيد نيست . بلى وقوع آن بدون اسباب ظاهرى در محدودهء افعال الهى قرار دارد كه به شرحى كه گفته شد از غير او صادر نمىشود مگر به اينكه : خدا به او قدرت عطا فرمايد كه در محدودهء همان اقتدار و تدبير و اذن الهى از غير خدا صادر مىشود .
لذا آن قسم از اين افعال كه بدون اسباب عادى و ظاهرى صورت مىگيرد به خداو مأموران الهى اعم از ملائكه ، انبيا و اوليا مستند مىشود . مانند اغاثهء مضطر يا شفاى مريض و كل امورى كه
هامش
( 1 ) - سورهء آل عمران ، آيهء 49 .