مخفى باشد و كسى او را نشناسد ، يا نتواند متعرض ايشان گردد و ساير هدفها و مقاصدى كه در غيبت آن حضرت است ، در هر دو حال ، حاصل است ؛ اما از جمع بين روايات و حكايات تشرف افراد به خدمت آن حضرت و استفادهء تفسير بعضى از آنها از برخى ديگر ، دانسته مىشود كه غيبت آن حضرت به هر دو شكل ( ناپيدا شدن و ناشناس بودن ) وقوع دارد ، و بلكه گاهى در زمان واحد هر دو شكل واقع شده است ؛ يك نفر ايشان را ديده و نشناخته است ، و ديگرى در همان حال ، اصلا آن حضرت را نديده است . چنان كه پيغمبر اكرم صلّىالله عليه و آله ، را در بعضى از وقايعى كه به آن اشاره شد ، بعضى مىديدند و بعضى نمىديدند .
نهايت اين است كه در « غيبت صغرى » در برخى مواقع كه مكان آن حضرت معلوم بوده است ؛ غيبت غالباً به صورت غايب شدن جسم و بدن آن حضرت ، و بلكه در بعضى حكايات ، به صورت غايب شدن مكان و منزل ايشان نيز بوده است ؛ و بسا كه حتى بعضى از نوّاب خاص ، رضىالله عنهم ، كه از مكان آن حضرت مطلع بوده و مىدانستهاند كه آن حضرت كجا تشريف دارند ، با اين وجود ، حضرت را در آن مكان رؤيت نمىكردند .
در « غيبت كبرى » هم امكان دارد كه نسبت به اغلب و اكثر مردم ، غيبت به همين صورت باشد و در بعضى فرصتها و مناسبات و بعضى ازمنه و امكنه ، نسبت به بعضى از افراد ، امكان رؤيت جسم ، حاصل باشد ؛ حال چه در هنگام رؤيت ، آن حضرت را بشناسند ( كه به ندرت اتفاق مىافتد ) يا اينكه بعد از تشرف و سعادت ديدار ، ملتفت اين موضوع شوند ، يا اصلا توجه پيدا نكنند .
پاسخ به ده پرسش (پيرامون امامت ، خصائص و اوصاف حضرت مهدى ع) (فارسى) — صفحة 84
مساهمون: الشيخ لطف الله الصافي الگلپايگاني
ص٨٤