فصل نوزدهم : حج ، كنگرهء عظيم اسلامى
« حج » يعنى زيارت خانهء خدا در مكهء معظمه همراه با انجام اعمال و مناسك مخصوصى كه از طريق شرع به ما رسيده است . انجام مراسم پرشكوه اين عبادت همچون عبادات ديگر داراى بركات و آثار فراوانى براى فرد و اجتماع است و اگر مسلمانان آن را طبق برنامهء صحيح انجام دهند و از آن به عنوان تفريح و سير و سياحت و يا تظاهر و خودنمايى استفاده نكنند ، اين عبادت بزرگ الهى هر سال منشأ تحول تازهاى در جهان اسلام خواهد بود .
آثار و ابعاد حج
برخى از آثار و ابعاد اين مراسم گرانقدر بدين قرار است :
1 - تحول روحى و خود سازى
مهمترين فلسفهء حج بُعد اخلاقى آن است ؛ فردى كه درصدد انجام عمل حج است با پوشيدن لباس « احرام » از امتيازات ظاهرى و لباسهاى رنگارنگ و زر و زيور بيرون رفته و با تحريم پارهاى از لذتها و پرداختن