و نزد ديگران مطرح كند ! اگر واقعاً در فردى صفت زشت و ناروايى وجود دارد با تذكرات دوستانه و به صورت پند و نصيحت مىتوان او را از اين خصلت ناپسند بازداشت و ديگر نيازى به افشاگرى و مطرح كردن عيوب او در ميان مردم نمىباشد ، بلكه در برخى موارد اصلًا نياز نيست به فرد خطاكار چيزى گفته شود ، چرا كه انسان با كردار و رفتار صحيح خود مىتواند او را نسبت به عمل زشتش آگاه نمايد .
در گفتن عيب دگران بسته زبان باش * از خوبى خود عيب نماى دگران باش « 1 »
در اين جا مناسب است به پارهاى از گناهان بزرگ كه با انجام آنها شخصيت ديگران پايمال شده و آبرويشان در معرض خطر قرار مىگيرد اشاره نماييم : الف - غيبت و تهمت : اگر عيبى يا صفتى در كسى وجود داشته باشد و او از اين كه ديگران متوجه آن شوند ناراحت مىگردد و با اين حال ما آن را براى ديگران مطرح كنيم دچار غيبت شدهايم ، و اگر عيبى يا صفتى در كسى وجود نداشته و ما آن را به او نسبت دهيم به گناه تهمت دچار شدهايم . اين دو گناه شخصيت افراد اجتماع را از بين برده همچنين باعث از بين رفتن قبح و ناپسندى كارهاى زشت در نظر ديگران مىگردد .
گاهى ديده مىشود فرد در حال غيبت كردن از ديگرى است ، وقتى به او گفته مىشود : چنين كارى غيبت محسوب مىشود ، مىگويد : اين كه غيبت نيست بلكه صفتى است كه در او وجود دارد ، غافل از اين كه مورد غيبت
هامش
( 1 ) - واعظ قزوينى ، ديوان اشعار ، بيت 412