آموزش و پرورش ، فرهنگ عمومى ، امنيت قضائى ، امنيت اقتصادى ، ارشاد و هدايت ، اينها همه از حقوق مردم بر عهدهء حكومت هستند . مردم بايد اين حقوق خود را از حكومتْ طلب كنند و حكومت را يارى دهند تا بتواند اين بار سنگينِ مسئوليت را به دوش بكشد .
حقوق حكومت و رهبر بر عهدهء مردم ، عبارتاند از :
« فَالْوَفَاءُ بِالْبَيْعَةِ . » « 1 »
[ وفا كردن به بيعت ]
حضرت على عليه السلام فرمود : مردم ! شما به من رأى داديد ، از من خواستيد كه رهبرىِ شما را بپذيرم و با من بيعت كرديد . اكنون بايد به بيعتتان وفا كنيد و يار و همكار من باشيد .
حقوق ديگرى كه امير المؤمنين على عليه السلام براى رهبر بر عهدهء مردم ذكر مىفرمايد ، همگى مصاديق وفا به بيعت هستند .
« وَ النَّصيحَةُ فِى الْمَشْهَدِ وَ الْمَغيبِ . » « 2 »
[ و در نهان و آشكارا ، حقّ خيرخواهى ادا كنيد . ]
اى مردم ! در حضور و غياب ، مواظب من باشيد و در هر جا اشتباهى ، انحرافى و قصورى از من ديديد ، بايد به من تذكر دهيد و مرا ارشاد نماييد تا جلوِ انحرافات گرفته شود .
« وَ الْاجَابَةُ حينَ ادْعُوكُمْ . » « 3 »
[ و چون شما را بخوانم ، بياييد . ]
مردم ! تا هنگامى كه مسئوليتِ رهبرى شما بر عهدهء من است ، هر گاه شما را به كمك خواستم ، بايد پاسخ مثبت به من بدهيد و دعوتم را اجابت كنيد .
اين ، حقّ دولت است كه از ما مردم كمك بخواهد و بر ماست كه او را يارى دهيم .
وقتى دولت ، داوطلبان جنگ را به جبهه دعوت مىكند تا با صدام بجنگند و آثار تجاوز را از بين ببرند ، بايد او را اجابت كرد .
صدام هنوز بعضى از شهرهاى ايران را در تصرف و سلطهء خود نگه داشته است و حاضر نيست دست از تجاوز بردارد و با اين حال ، ابر قدرتها و حكومتهاى مرتجعِ منطقه از ما مىخواهند كه با صدام صلح كنيم . آيا درخواست آنها صحيح و منطقى است ؟ براى دستيابى به صلح ، آيا ظالم و متجاوز را بايد تحت فشار گذاشت يا مظلوم را ؟
حاميان صدام ، ما را جنگ طلب مىدانند ، در حالى كه ما جنگ طلب نيستيم .
از ما مىخواهند كه با صدام صلح كنيم ؛ اما صلحى كه به ما ارائه مىكنند ، در حقيقت و ماهيتْ صلح نيست ، تسليم شدن است .
عجيبتر اين كه صدامِ شكست خورده كه در آستانهء سقوط در جهنم است ، هنوز برخوردى جسورانه و متجاوزانه دارد . براى ما چه راهى جز جنگ وجود دارد ؟ آيا در اينجا ، اين منطق صحيح نيست كه اين امّت بگويد : « تكليف اين جنگ بايد در جبههها روشن شود » ؟
( تكبير نمازگزاران )
على عليه السلام مىفرمايد : يكى از حقوق من و رهبران حكومت اسلامى بر عهدهء مردم ، اين است كه دعوتش را اجابت كنند .
يكى از دعوتهايى كه دولت اخيراً مطرح كرده است ، دعوت به همكارى براى انجام سرشمارى نيروى كار كشور است كه انشاءالله نتيجهء آن ، نقش بسيار مفيدى در سازندگى كشور خواهد داشت . اميدوارم كه همهء مردم فعالانه در اين امر با دولت همكارى كنند .
« وَ الطَّاعَةُ حينَ آمُرُكُمْ . » « 4 »
[ و چون فرمان دهم ، پيروى كنيد . ]
هامش
( 1 ) - نهج البلاغه ، ترجمهء دكتر سيد جعفر شهيدى ، شركت انتشارات علمى و فرهنگى ، ص 36 .
( 2 ) - همان .
( 3 ) - همان .
( 4 ) - همان .