امرى رايج است . در چين ، مدتها براى چين بعد از مائو ، تمرين و زمينهچينى مىكردند .
همچنين در ساير جاها . اين مسئله آن قدر در بين كشورهاى مختلف مرسوم است كه نياز به ذكر شواهد گوناگون آن نيست .
پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله به امر پروردگار مدتها براى جامعهء مسلمانان بعد از خود و تعيين وصىّ براى خود كار كرده است . نقطهء اوجِ اين تلاش پيامبر صلى الله عليه و آله در روز عيد غدير و در خطبهء غدير بوده است وگر نه از روزهاى اولِ بعثت تا آخرين روزهاى حيات پيامبر صلى الله عليه و آله ، ايشان در گفتار و كردار خود به اين مسئله توجه مىكردهاند .
ابن اثير در كتاب كامل مىنويسد : هنگامى كه در اوايل بعثت ، آيهء :
« وَ انْذِرْ عَشيرَتَكَ الاقْرَبينَ » « 1 »
[ خويشاوندانِ نزديكت را بترسان ]
نازل شد ، پيامبر صلى الله عليه و آله بستگان خويش را به اسلام دعوت كرد و به آنها فرمود : اولين كسى كه مسلمان شود و با من بيعت كند ، او خليفه و وصىّ من است .
حضرت على بن ابى طالب عليه السلام در آن جلسه اظهارِ اسلام كرد . ابو جهل به حضرت ابو طالب با طعنه گفت : ابو طالب ! نانت در روغن افتاد . پسرِ برادرت پيامبر شد و پسرِ خودت هم وصىّ او شد . تو ديگر غمى ندارى ! اين جريان مربوط به اوايل بعثت است .
آن دسته از مفسرين قرآن كه مسئلهء غدير و انتخاب وصىّ از جانب پيامبر صلى الله عليه و آله براى آنها حل نشده است ، وقتى به تفسير آيهء :
« بَلِّغْ ما انْزِلَ الَيْكَ مِنْ رَبِّكَ وَ انْ لَمْ تَفْعَلْ فَما بَلَّغْتَ رِسالَتَهُ وَ اللَّهُ يَعْصِمُكَ مِنَ النَّاسِ » « 2 »
[ آنچه را از پروردگارت بر تو نازل شده است ، به مردم برسان . اگر چنين نكنى امر رسالتِ او را ادا نكردهاى . خدا تو را از مردم حفظ مىكند ]
مىرسند ، نمىدانند كه در تفسير اين آيه ، چه بگويند . قلمشان سست مىشود و گير مىكنند .
برخى از اين گونه مفسران ، در تفسير آيهء :
« وَ اللَّهُ يَعْصِمُكَ مِنَ النَّاسِ . . . » « 3 »
[ خداوند ، تو را از مردم حفظ مىكند . ]
گفتهاند : عدهاى از مؤمنين همواره در مدينه و بيرون از مدينه ، پيامبر صلى الله عليه و آله را حفاظت و حراست مىكردند .
در يكى از جنگها ، پيامبر در خيمهء خود در بسترِ خويش دراز كشيده بود . وقتى اين آيه نازل شد ، پيامبر صلى الله عليه و آله سرش را از خيمه بيرون كرد و ديد دو سه نفر در آنجا نگهبانى مىدهند تا پيامبر صلى الله عليه و آله را از خطراتِ احتمالىِ خائنان و تروريستهاى دشمن حفظ كنند .
پيامبر صلى الله عليه و آله به آنها فرمود : برويد بخوابيد .
بعد از اين ديگر لازم نيست از من پاسدارى كنيد . گفتند : با وجود اين همه خطر ، چطور ما برويم بخوابيم ؟ پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود ، اكنون اين آيه نازل شد :
« وَ اللَّهُ يَعْصِمُكَ مِنَ النَّاسِ . . . » « 4 »
[ و خدا تو را از مردم حفظ مىكند . ]
و خداوند فرمود : از اين پس ديگر نيازى به محافظتِ ديگران از تو نيست . من خودم تو را محافظت مىكنم . بنا بر اين رسول الله هم محافظان را مرخص كرد .
حتى اگر انسان آيهء « وَ اللَّهُ يَعْصِمُكَ مِنَ النَّاسِ » را با زورِ زياد و با هزار توجيه ، اين گونه معنا كند ، عبارتِ « بَلِّغْ ما انْزِلَ الَيْكَ » ( آنچه را به تو نازل شده ، تبليغ كن ) را چگونه معنا مىكند ؟ عبارتِ « وَ انْ لَمْ تَفْعَلْ فَما بَلَّغْتَ رِسالَتَهُ » « 5 » ( اگر چنين نكنى ، امر رسالتِ او را
هامش
( 1 ) - سورهء شعراء ( 26 ) ، آيهء 214 .
( 2 ) - سورهء مائده ( 5 ) ، آيهء 67 .
( 3 ) - همان .
( 4 ) - همان .
( 5 ) - / همان .