« انَّما وَلِيُّكُمُ اللَّهُ وَ رَسُولُهُ وَ الَّذينَ آمَنُوا الَّذينَ يُقيمُونَ الصَّلاةَ وَ يُؤتُونَ الزَّكاةَ وَ هُمْ راكِعوُنَ » « 1 »
[ جز اين نيست كه ولىّ شما خدا است و رسولِ او و مؤمنانى كه نماز مىخوانند و همچنان كه در ركوعاند ، انفاق مىكنند . ]
اوصيكُمْ عِبادَ اللَّهِ بِتَقْوَى اللَّه . بندگان خدا ! رحمت خداوند بر شما باد . بندگان خدا ! شما را سفارش مىكنم به رعايتِ تقوا و پرهيزكارى .
واجبات الهى را انجام دهيد و از محرّماتْ دورى كنيد .
تقوا يعنى انجام واجبات و اجتناب از محرّمات . تقوا دژ استوار و وسيلهء نجات و زاد و توشهء سفر آخرت است .
امروز در خطبهء اول ، مطالبى در مورد تاريخ زندگى حضرت امير المؤمنين عليه السلام و گوشههايى از ابعاد شخصيت و فضايل روحى و معنوىِ ايشان را خدمت شما عرض مىكنم .
حضرت امير المؤمنين عليه السلام پس از گذشت سى سال از عام الفيل ، به دنيا آمد . پدر ايشان حضرت ابو طالب بن عبد المطلب و مادر ايشان حضرت فاطمه ، دختر اسد بود .
حضرت على عليه السلام در خانهء كعبه به دنيا آمد .
در هنگام تولد حضرت على عليه السلام ، حضرت رسول صلى الله عليه و آله سى ساله بودهاند .
حضرت على عليه السلام از اوايل كودكى ، بيشتر در خانهء رسول الله صلى الله عليه و آله زندگى مىكرد و تحت تربيتِ ايشان قرار گرفت . امير المؤمنين عليه السلام خود در اين باره مىفرمايد :
« وَ لَقَدْ عَلِمَ الْمُسْتَحْفَظُونَ مِنْ اصْحَابِ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ انّى لَمْ ارُدُّ عَلَى اللَّهِ وَ لا عَلى رَسُولِهِ سَاعَةً قَطُّ وَ لَقَدْ وَاسَيْتُهُ بِنَفْسى فِى الْمَواطِنِ الَّتى تَنْكُصُ فيهَا الْأَبْطَالُ وَ تَتَأَخَّرُ فيهَا الاقْدَامُ . . . » « 2 »
[ از ياران محمد صلى الله عليه و آله آنان كه گنجورِ اسرارند و كتاب و سنت را امانتدار ، مىدانند كه من ، دمى معارضِ فرمان خدا و رسول او نبودم و به جانِ خود ، پيامبر صلى الله عليه و آله را يارى نمودم آنجا كه دليران واپس خزيدند ، و گامها بر گرديدند . . . ]
امير المؤمنين عليه السلام ده سالِ ابتداى زندگىِ خود را در كنار پيغمبر صلى الله عليه و آله زندگى كرد تا سال بعثت و وحى فرا رسيد . چهل سال پس از عام الفيل ، حضرت محمد صلى الله عليه و آله به پيامبرى مبعوث شد و دين بر پيامبر نازل شد .
در آن زمان على بن ابى طالب ده ساله بود .
اولين كسى كه به پيامبر ايمان آورد ، و با ايشان نماز خواند ، على عليه السلام بود . پس از نزول آيهء « وَ انْذِرْ عَشيرَتَكَ الاقْرَبينَ » « 3 » ، پيامبر صلى الله عليه و آله خاندان خود را جمع كرد و به آنها فرمود :
هر كس اوّل به من ايمان آوَرَد ، او خليفه و وصى و وزيرِ من است . على عليه السلام در همان جلسه ، در حالى كه ده ساله بود اظهارِ ايمان كرد .
در تمام سيزده سالْ اقامت پيامبر صلى الله عليه و آله در مكه پس از بعثت ، حضرت على عليه السلام همواره ياور و مؤمن به پيامبر صلى الله عليه و آله بود . على عليه السلام هميشه با پيامبر بود و سايهوار ايشان را تعقيب مىكرد . حتى در هجرت اول كه مسلمانان به حبشه رفتند ، على عليه السلام به حبشه نرفت براى اينكه دستِ پيامبر بود . على ، شمشير پيغمبر بود . على ، عصاى پيغمبر بود .
على عليه السلام در سيزده سالِ اوّل بعثت ، در سفر ، در حضر ، در شكنجه ، در كتك خوردن ، در زحمت و فشار ، در مسجد و در شِعب ابى طالب همواره با پيامبر بود . در سال سيزدهم هجرت ، على عليه السلام بيست و سه ساله شد و جريانِ هجرت به مدينه ، پيش آمد .
مشركان مكه توطئهء ترور رسول الله صلى الله عليه و آله
هامش
( 1 ) - سورهء مائده ( 5 ) ، آيهء 55 .
( 2 ) - نهج البلاغه ، ترجمهء سيد جعفر شهيدى ، خطبهء 197 ، ص 231 .
( 3 ) - / سورهء شعراء ( 26 ) ، آيهء 214 .