الْمُفْسِدِينَ « 1 » الآن ؟ ! در حالى كه قبلًا عصيان كردى .
اين سؤال را از امام ( ع ) پرسيدند . دو دسته روايت در جواب اين سؤال وجود دارد :
1 ) خداوند توبه را از جاهل مىپذيرد نه از عالم . مقصود از عالم در اينجا كسى است كه با خدا به عناد بر مىخيزد و فرعون در راس معاندين بود . « 2 »
2 ) چون ايمان وى هنگام بأس و سختى و عذاب الهى بوده است و ايمان آوردن در اين مواقع قبول نيست . « 3 »
و اين سنت و حكم خدايى است كه مىفرمايد : فَلَمَّا رَأَوْا بَأْسَنَا قَالُوا آمَنَّا بِاللَّهِ وَحْدَهُ وَكَفَرْنَا بِمَا كُنَّا بِهِ مُشْرِكِينَ * فَلَمْ يكُ ينفَعُهُمْ إِيمَانُهُمْ لَمَّا رَأَوْا بَأْسَنَا . « 4 »
بنابراين خداوند توبه دو گروه را نمىپذيرد :
الف ) : كسى كه مرگش فرا رسيده و سكرات موت را مشاهده كرده و در آن هنگام توبه كند . اين توبه ديگر فايدهاى ندارد ، خداوند در آيه 18 سوره نساء در اين باره مىفرمايد وَلَيسَتِ التَّوْبَة لِلَّذِينَ يعْمَلُونَ السَّيئَاتِ حَتَّى إِذَا حَضَرَ أَحَدَهُمُ الْمَوْتُ قَالَ إِنِّي تُبْتُ الآنَ .
ب ) : كسى كه كافر از دنيا رفته و در روز قيامت عذاب خدا را مشاهده كرده و نادم شده است . اين پشيمانى هم فايدهاى ندارد ؛ زيرا
هامش
( 1 ) . سوره يونس ، آيه 91 .
( 2 ) . ر . ك : يونس / 75 / 83 / 90 ؛ طه / 79 .
( 3 ) . حر عاملى ، وسائل الشيعه ، ج 11 ، ص 373 - 369 ؛ مجلسى ، بحارالانوار ، ج 6 ، ص 23 .
( 4 ) . سوره غافر ، آيه 84 - 85 .